Swipe to the left

Het is maar een voorheffing

Print
Het is maar een voorheffing
By mr. A.L. Mertens 7 november 2018 268 keer bekeken Geen opmerkingen

In Den Haag heeft een demonstratie plaatsgevonden. Een demonstratie tegen het afschaffen van de dividendbelasting. Serieus. Zou het ooit eerder in de geschiedenis van ons koninkrijk zijn voorgekomen dat er gedemonstreerd werd tegen het afschaffen van een belasting? Een voorheffing nog wel? En ook nog met succes? De doorgeschoten aandacht voor de dividendbelasting deed mij wel realiseren dat deze een belangrijke verwantschap met de loonbelasting kent: het zijn allebei voorheffingen. En hoe kan een voorheffing zó belangrijk zijn geworden?

Hulpmiddelen

Voorheffingen vormen een invulling van het beginsel van de minste pijn. Het zijn hulpmiddelen die de Belastingdienst ten dienste staan bij het heffen van bepaalde belastingen. In dit geval de inkomstenbelasting en wat betreft de dividendbelasting ook de vennootschapsbelasting. De heffingssubjecten zijn degenen aan wie de inkomsten toekomen, inhoudingsplichtig zijn degenen die deze inkomsten uitkeren. Het mes snijdt aan meerdere kanten: het heffingssubject voldoet alvast (een deel van) zijn belastingschuld zonder dat hij in de verleiding kan komen het bruto-inkomen volledig over de balk te smijten. De zekerheid dat de overheid aan haar geld komt is aanzienlijk groter dan bij een systeem waarbij de inkomensgenieters zelf op aanslag betalen. Daarbij vloeit het geld zo snel als redelijkerwijs mogelijk in de schatkist en, ook belangrijk, de heffing kan aan een partij worden overgelaten waar deze niet het oog op heeft en die er dus alle belang bij heeft om hierbij geen fouten te maken. Al vroeg zag de wetgever dat je het heffen van de budgettair echt relevante belastingen en premies beter aan de private sector kunt overlaten. In feite gebeurt dit laatste immers ook wat betreft de btw en de accijnzen. Zo kunnen we op basis van de meest recente cijfers concluderen dat ruim 80% van de belasting- en premie-inkomsten die bedoeld zijn formeel of feitelijk te drukken op particulieren, door de private sector wordt geheven en afgedragen. Wie nog veronderstelt dat belastingheffing een overheidstaak is, heeft niet opgelet: het is een taak van werkgevers en (andere) ondernemers.

Administratieve lasten

Uiteraard valt daar veel van te vinden. De administratieve lasten gemoeid met het heffen van belastingen kan ik niet anders zien dan als belastingheffing in natura: een gedwongen betaling die de overheid ten goede komt zonder dat daar een rechtstreekse prestatie tegenover wordt gesteld. Maar dan in natura. Ik zie geen principieel verschil met belastingheffing in geld. Maar met de huidige toestand van de Belastingdienst is het vermoedelijk maar beter zo. Als in maart 2018 een maatregeltje wordt bedacht op het punt van de ‘fiets van de zaak’, een tenenkrommende resultante van fiscaal microbeleid, wordt op dat moment al de conclusie getrokken dat invoering niet vóór 1 januari 2020 kan plaatsvinden. Een Belastingdienst die zó kwetsbaar is moeten we maar niet nóg verder belasten. Al deugt het natuurlijk van geen kanten. Het grote bezwaar is namelijk primair dat heffings- en inningskosten die ten principale ten laste van de gemeenschap dienen te komen, bij een onevenredig kleine groep worden gelegd. Daarbij komt dat binnen die groep de administratieve lasten oneerlijk zijn verdeeld: hoe groter de werkgever, hoe lager de gemiddelde administratieve lastendruk per werknemer. Maar ja, alleen werkgevers die tegelijk natuurlijke personen zijn hebben stemrecht. En dat is maar een kleine minderheid. Waar de ‘reguliere’ lastendruk aan de hand van koopkrachtplaatjes voor iedereen tot ver achter de komma wordt berekend, zou het de overheid sieren als met de Miljoenennota 2019 vergelijkbare berekeningen worden meegestuurd op het punt van de verdeling van de administratieve lasten die daarmee zijn gemoeid.



Dit is het eerste deel van een NTFR Opinie geschreven door mr. A.L. Mertens. De volledige opinie kunt u hier inzien. Deze Opinie is opgenomen in NTFR nummer 45 van 8 november 2018 (NTFR 2018/2518).


Blijf op de hoogte van onze blogs en meer door Sdu Fiscaal te volgen op LinkedIn
Posted in: Fiscaal Recht