Swipe to the left

Vijf vragen over Prinsjesdag die je elk jaar hebt, maar stiekem nooit uitzoekt

Print
Vijf vragen over Prinsjesdag die je elk jaar hebt, maar stiekem nooit uitzoekt
By 29 days ago 14595 keer bekeken 1 comment

Het is bijna weer zover. Elk jaar zet Prinsjesdag (politiek) Den Haag op zijn kop. Het ministerie van Financiën draait overuren om de Miljoenennota op tijd af te krijgen. De vrouwelijke genodigden breken zich het hoofd over een geschikte hoed en de schoonmaakploeg van de Ridderzaal loopt extra rondes om elke smet weg te werken voor dé grote dag. Prinsjesdag blijft een Nederlandse traditie met bijzonderheden en ingesleten gewoontes. En die bijzonderheden roepen soms vragen op. Deze blog beantwoordt vijf vragen die je elk jaar hebt, maar stiekem nooit écht uitzoekt.

1. Waarom heet Prinsjesdag nu eigenlijk Prinsjesdag?

Hoe langer je nadenkt over de naam Prinsjesdag, hoe gekker deze naam eigenlijk lijkt. Geen enkele prins speelt namelijk de hoofdrol op deze dag. De koning of koningin leest de troonrede voor en de koninklijke familie (wel soms met een prins in de gelederen) is hierbij aanwezig. Maar er zijn geen prinsen die deze dag bepalen. Gek dus eigenlijk dat deze dag wel zo heet.

De naam Prinsjesdag is misschien wel één van de best bewaarde geheimen van Nederland. Want niemand weet eigenlijk precies waar de naam vandaan komt. Welke aanwijzingen zijn er over de oorsprong van deze naam?

  1. De verjaardag van stadhouder Prins Willem V (1748-1806) op 8 maart werd Prinsjesdag genoemd. Deze feestdag was enorm populair, Prins Willem V werd op deze dag elk jaar enthousiast door het volk toegejuicht.
  2. Koning Willem II (1792-1849) ging altijd te paard naar het Binnenhof om de troonrede voor te lezen. Daarbij nam hij meestal zijn broer en zoons mee. Een echte mannen/prinsenaangelegenheid dus.
  3. In 1930 werd de naam Prinsjesdag voor het eerst gebruikt voor Prinsjesdag zoals wij deze vandaag de dag kennen.


Kortom, er zijn alleen indirecte aanwijzingen waarom Prinsjesdag nu eigenlijk Prinsjesdag heet. Wellicht is de naam afgeleid van de populaire verjaardag van Prins Willem V waarop het volk altijd de stadhouder enthousiast toejuichte. Dit gebeurt namelijk nog steeds wanneer de koninklijke familie per koets op weg gaat naar de Ridderzaal.

Je kunt er ook zelf je fantasie flink op los laten (wie weet was het wel een spottende term die een lakei gebruikte om de snobistische houding van het koningshuis te benadrukken?), maar waarschijnlijker is dat deze naam toch altijd een beetje een mysterie zal blijven.

2. Waarom is Prinsjesdag altijd op een dinsdag?

Het antwoord op deze vraag heeft een religieus tintje. Sinds de oprichting van het Nederlandse Koninkrijk in 1815 werd jaarlijks het werkjaar van de Staten-Generaal op officiële wijze geopend. Deze opening vond altijd plaats op een maandag, waardoor veel Kamerleden al op zondag moesten vertrekken om op tijd aanwezig te zijn. Auto’s waren er toen nog niet en men ging of met paard en wagen of (later) met de tram of per trein.

Het grootste bezwaar van het reizen op zondag was het verstoren van de zondagsrust. Dit was een dergelijk groot bezwaar vanuit de christelijke partijen dat in 1887 werd besloten om Prinsjesdag op elke derde dinsdag in september te houden. Op die manier hoefden Kamerleden pas op maandag ‘aan de boemel’.

3. Waar komt de hoedentraditie op Prinsjesdag vandaan?

Voor fashionista’s is Prinsjesdag een dag waarop zij hun ogen uit kunnen kijken. Door de hoedentraditie bij de vrouwelijke genodigden komen er op deze dag de meest kleurrijke en creatieve creaties voorbij van bekende en onbekende designers. Maar waar komt deze hoedentraditie nu eigenlijk vandaan?

De hoedentraditie is begonnen bij oud-Olympisch zwemster en politica Erica Terpstra. Vanaf 1977 zat Terpstra in de Tweede Kamer en op haar eerste Prinsjesdag wilde zij graag een eerbetoon maken aan de koningin door het dragen van een hoed. Mooie bijkomstigheid was dat zij ook opviel in de grijze massa van politici. Haar idee sloeg aan en steeds meer vrouwelijke genodigden volgden haar voorbeeld totdat de ‘hoedjesparade’ een echte traditie werd op Prinsjesdag.

De hoedentraditie wordt soms door politica ook gebruikt om een politiek statement te maken. Geen slecht idee gezien alle persaandacht rondom deze traditie. Zo liep voormalig SP-Kamerlid Krista van Velzen in 2008 rond met een anti-bonthoed en droeg Marianne Thieme van de Partij van de Dieren in 2010 een zwarte koksmuts met daarop de tekst ‘Fish Free Fridays’.

4. Is de Gouden Koets echt van goud gemaakt?

De Gouden Koets is kostbaar, maar niet zó kostbaar. De Gouden Koets is verguld, maar niet volledig van goud gemaakt. Dat zou ook wel een hele zware dobber zijn voor de voorgespannen paarden. De koets bestaat uit Javaans teakhout en is aan de buitenkant bekleed met bladgoud. Meer dan 1200 mensen hebben meegeholpen om de koets te bouwen en te versieren.

De Gouden Koets werd in 1898 geschonken aan Koningin Wilhelmina door de bevolking van Amsterdam. Het cadeau kwam niet helemaal als een verrassing. De kroonlijst van de koets is namelijk speciaal voor de koningin gebogen, omdat zij graag met hoed wilde kunnen staan in de koets. Een gegeven paard mag je niet in de bek kijken, maar een paar kleine aanpassingen moet kunnen toch?

In 2017 en ook dit jaar rijdt de koning overigens niet in de Gouden Koets, maar in de Glazen Koets naar het Binnenhof. Dit omdat de Gouden Koets wordt gerenoveerd.

5. De paarden voor de Gouden Koets, waar komen die vandaan?

De paarden die voor de Gouden Koets worden gespannen, komen uit de Koetsstal van het Koninklijk Huis te Den Haag. In deze stal staan 24 koetspaarden, die volgens traditie allemaal zwart zijn. Alle paarden behoren tot een officiële paardenstamboom en zijn dus echte raspaarden. Beide soorten wisselen elkaar om het jaar af voor de rit met de Gouden Koets op Prinsjesdag.


Posted in: Sdu
Mitchell 27 days ago at 16:02
Leuke blog!!