Vennootschapsbelastingrecht

Vennootschapsbelasting: een introductie

Ook rechtspersonen, zoals BV’s en NV’s, moeten in Nederland belasting betalen. Deze belasting heet Vennootschapsbelasting. De heffing vindt per boekjaar plaats over de winst. Omdat rechtspersonen/lichamen vaak aandelen houden in andere lichamen kunnen ingewikkelde concernstructuren ontstaan. De vennootschapsbelasting kent daarom complexe regelingen, zoals die van de deelnemingsvrijstellingen, de fiscale eenheid, de faciliteiten voor fusies en de fiscale beleggingsinstelling.

Het winstbegrip in de vennootschapsbelasting

Het winstbegrip in de vennootschapsbelasting sluit aan bij het winstbegrip in de inkomstenbelasting. Ter bepaling van het belastbare bedrag kent de vennootschapsbelasting nog bijzondere vrijstellingen en aftrekposten zoals de deelnemingsvrijstelling, de grondslagvermindering van de innovatiebox, de liquidatieverliesregeling en de objectvrijstelling.

Deelnemingsvrijstelling

Een zogenaamde ‘deelneming’ is een aandelenbelang in een ander lichaam van ten minste 5%. Ter voorkoming van economisch dubbele belasting is in de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 bepaald dat winsten afkomstige van een deelneming zijn vrijgesteld. Dit is de deelnemingsvrijstelling. Voor zogenaamde buitenlandse beleggingsdeelnemingen geldt de deelnemingsvrijstelling echter niet als deze in het buitenland niet onderhevig zijn aan een substantieel belastingtarief. Dan geldt een verrekenmogelijkheid. Dit om te voorkomen dat beleggingen ‘goedkoop’ in het buitenland worden gestald.

Het regime van de Fiscale Eenheid in de vennootschapsbelasting

Een fiscale eenheid in de vennootschapsbelasting, niet te verwarren met de fiscale eenheid in de omzetbelasting, bestaat uit gelieerde lichamen die voor belastingdoeleinden als één belastingplichtige worden behandeld. Er hoeft maar één aangifte vennootschapsbelasting te worden gedaan voor de gehele groep, zij het dat ook de jaarrekeningen van elke afzonderlijke vennootschap moeten worden meegezonden. Een groep van belastingplichtigen die als fiscale eenheid wenst te worden aangemerkt moet daarvoor een verzoek indienen bij de Belastingdienst. De fiscale eenheid uitbreiden kan ook. Dit wordt een voeging genoemd. Verlaat een lichaam de groep, is er sprake van een ontvoeging. Het belangrijkste voordeel van de fiscale eenheid is dat verliezen van een lid van de groep kunnen worden verrekend met belastbare winsten van andere leden van de groep, daar waar verrekening van deze verliezen op het niveau van de afzonderlijke vennootschappen (nog) niet altijd mogelijk is. Interne aan- en verkopen worden in principe voorts fiscaal genegeerd. Dit leidt in feite tot uitstel van heffing (verkoopwinst onbelast, fiscale eenheid blijft afschrijven over de oude boekwaarde).

Voorwaarde voor de fiscale eenheid is dat de moedermaatschappij ten minste 95% van het aandelenkapitaal van de dochtermaatschappij bezit en ten minste 95% van de stemrechten heeft. De dochter moet op haar beurt weer 95% aandeel hebben (en stemrecht) in een eventuele kleindochter, wil deze kleindochter tot de fiscale eenheid mogen behoren. Als niet langer aan de voorwaarden wordt voldaan wordt de groep van rechtswegen verbroken.

De grensoverschrijdende fiscale eenheid

Vraagstuk is in hoeverre een grensoverschrijdende fiscale eenheid is toegestaan in Europees perspectief. Diverse gevallen zijn aan het Hof van Justitie van de EU voorgelegd. Onlangs is beslist dat zustermaatschappijen met een moeder in een andere EU lidstaat mogelijk is alsook een fiscale eenheid tussen een moeder en kleindochter met een tussenhoudster in een andere lidstaat. Vanwege deze en andere ontwikkelingen is onlangs de Wet aanpassing fiscale eenheid in werking getreden.

Jurisprudentie in de vennootschapsbelasting

Bekende arresten ten aanzien van de vennootschapsbelasting:

  • Baksteenarrest, HR 26 augustus 1998, ECLI:NL:HR:1998:AA2555, Standaardarrest over het mogen vormen van een voorziening op grond van goed koopmansgebruik.
  • Marks & Spencer II, HvJ 13 december 2005, nr. C-466/03, ECLI:EU:C:2005:763 betreffende de Europeesrechtelijke aanvaarbaarheid van de Brtise ‘group relief’-regeling en grensoverschrijdende verliesverrekening;
  • Het arrest Papillon, HvJ 27 november 2008, nr. C-418/07, ECLI:EU:C:2008:659, de weigering van Frankrijk om de Franse fiscale integratie toe te passen op grond van het feit dat een buitenlandse vennootschap is tussengeschakeld, is een belemmering van de vrijheid van vestiging
  • Groupe Steria: HvJ 2 september 2015, nr. 386/14, ECLI:EU:C:2015:524 betreffende de Franse deelnemingsvrijstelling.

Wat biedt Sdu u op het gebied van de vennootschapsbelasting?

We tonen u graag een selectie van de vakinformatie op het gebied van de vennootschapsbelasting. Op deze pagina vindt u actuele content die we samen met experts uit de rechtspraktijk creëren.

Vennootschapsbelastingrecht in de webshop

Naar de webshop

Toegang tot al onze juridische informatie?

    • Neem een dag- of weekabonnement op onze online databank OpMaat
    • Krijg direct toegang tot al onze bronnen en vindt het antwoord op uw zoekvraag
Meer informatie
(- Artikelen)

Uit het archief

Meer artikelen laden