Goederen- en verbintenissenrecht

Goederen- en verbintenissenrecht: een introductie

Het goederen- en verbintenissenrecht zijn twee onderdelen van het vermogensrecht. Hoewel de rechtsgebieden nauw zijn verbonden, gaat het goederenrecht doorgaans om absolute rechten, die tegenover iedereen kunnen worden gehandhaafd. In het verbintenissenrecht spelen alleen de rechten een rol die tegenover de wederpartij gehandhaafd kunnen worden.

Kenmerkend voor het goederenrecht is dat het gaat over vermogensrechten die een bepaalde gradatie van zeggenschap geven over een goed. Eigendom verschaft de rechthebbende de meest verstrekkende bevoegdheden. Beperktere zeggenschap over een goed geven het recht van vruchtgebruik, erfdienstbaarheid, opstal, erfpacht, van pand en van hypotheek en het appartementsrecht. In Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek (BW) is het (algemeen) vermogensrecht geregeld. Boek 5 BW is met name relevant voor het goederenrecht,

Het verbintenissenrecht omvat wet- en regelgeving omtrent verbintenissen die voortkomen uit de wet, uit een overeenkomst (zoals een koopovereenkomst, huurovereenkomst of arbeidsovereenkomst) of uit een zogenaamde natuurlijke verbintenis. Het verbintenissenrecht is voornamelijk vastgelegd in Boek 6 en 7 BW.

Belangrijke arresten in het goederen- en verbintenissenrecht

  • Kelderluik-arrest, ECLI:NL:HR:1965:AB7079. In dit arrest geeft de Hoge Raad factoren voor een juridische beoordeling van gevaarzetting in verband met onrechtmatige daad, dus of iemand maatregelen moet nemen om te voorkomen dat een bepaalde potentieel gevaarlijke situatie tot letsel leidt bij een ander.
  • Ermes/Haviltex, ECLI:NL:HR:2009:BI6319. In dit arrest (ook wel Haviltex-arrest genoemd) bepaalt de Hoge Raad dat bij de uitleg van een schriftelijke overeenkomst het niet voldoende is om enkel naar de taalkundige betekenis van de tekst te kijken, maar dat ook gekeken moet worden naar de betekenis die partijen aan de tekst gaven en wat zij over en weer van elkaar mochten verwachten.
  • Blaauboer/Berlips, HR 3 maart 1905, W 1905, 8191. Wie een goed onder bijzondere titel verkrijgt is niet gebonden aan de persoonlijke verplichtingen ten aanzien van dat goed van een eerdere rechthebbende.
  • Hofland/Hennis, ECLI:NL:HR:1981:AG4177. Een overeenkomst komt op grond van artikel 6:217 BW tot stand door aanbod en aanvaarding. In deze uitspraak bepaalde de Hoge Raad dat een advertentie waarin een individueel bepaalde zaak voor een bepaalde prijs te koop wordt aangeboden, gezien moet worden als een uitnodiging tot het doen van een aanbod. Advertenties waarin soortzaken worden aangeboden, zoals een kilo tomaten of een pak melk, gelden wel als aanbod in de zin van artikel 6:217 BW.
  • Baris/Riezenkamp, ECLI:NL:HR:1957:AG2023. De koper van een brommer komt erachter dat hij teveel heeft betaald voor de brommer. Hij beroept zich op dwaling en vordert vernietiging van de koopovereenkomst. De verkoper van de brommer stelt dat de dwaling aan de koper zelf te wijten is nu deze niet genoeg onderzoek heeft verricht. De Hoge Raad oordeelt dat een koper met betrekking tot de zaak die hij koopt een onderzoeksplicht heeft, maar dat deze kan vervallen door de mededelingsplicht van de verkoper. Of de onderzoeksplicht komt te vervallen moet aan de hand van de relevante omstandigheden worden beoordeeld.
  • Stolte/Schiphoff, ECLI:NL:HR:1977:AC1877, ook wel Kribbebijter-arrest genoemd. Het arrest gaat over de koop van een paard met verborgen gebreken. Door de Hoge Raad werd beslist dat een middellijke vertegenwoordiger die in eigen naam ten behoeve van een opdrachtgever is opgetreden, zelf van de wederpartij vergoeding kan vorderen voor schade door wanprestatie jegens de opdrachtgever.
  • Portacabin-arrest, ECLI:NL:HR:1997:ZC2478. De Hoge Raad gaat in op het onderscheid tussen roerende en onroerende zaken (art. 3:3 BW). Een gebouw is onroerend, omdat het naar aard en inrichting bestemd is om duurzaam ter plaatse te blijven.

Wat biedt Sdu u op het gebied van goederen- en verbintenissenrecht?

We tonen u graag een selectie van de vakinformatie op het gebied van goederen- en verbintenissenrecht. Op deze pagina vindt u actuele content die we samen met experts uit de rechtspraktijk creëren.

Goederen- en verbintenissenrecht in de webshop

Naar de webshop

Toegang tot al onze juridische informatie?

    • Neem een dag- of weekabonnement op onze online databank OpMaat
    • Krijg direct toegang tot al onze bronnen en vindt het antwoord op uw zoekvraag
Meer informatie
(- Artikelen)

Uit het archief

Meer artikelen laden