JM 2017/84, RvS 17-05-2017, ECLI:NL:RVS:2017:1289, 201605228/1/A1 (met annotatie van Y. Flietstra)

Inhoudsindicatie

Bodemkwaliteit, Bouwstof, Milieuhygiënische verklaring, Overtreding, Last onder dwangsom

Samenvatting

Bij besluit van 12 januari 2016 heeft de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu aan Mobibulk een last onder dwangsom opgelegd wegens het, in strijd met artikel 28 van het Besluit bodemkwaliteit, zonder geldige milieuhygiënische verklaring produceren en aan een ander ter beschikking stellen van een bouwstof op een perceel aan het Metaalpark te Farsum. Bij besluit van 3 juni 2016 heeft de staatssecretaris besloten op het door Mobibulk daartegen gemaakte bezwaar en de opgelegde last gewijzigd. Tegen dit besluit heeft Mobibulk beroep ingesteld.

Mobibulk betoogt dat de last onder dwangsom niet aan haar, maar aan Gebroeders Borg B.V., had moeten worden opgelegd. Daartoe voert zij aan dat artikel 28 van het Bbk zich niet uitsluitend richt tot degene die de bouwstof feitelijk vervaardigt, maar ook tot degene die de bouwstoffen laat vervaardigen, in dit geval Gebroeders Borg B.V. Daarnaast betoogt Mobibulk dat zij slechts een onderschikte bijdrage aan de overtreding had, aangezien zij slechts verschillende grondstoffen heeft gemengd en gebonden, terwijl die grondstoffen in eigendom van Gebroeders Borg B.V. waren, die het gemengde product vervolgens heeft toegepast.

De staatssecretaris heeft Mobibulk gelast herhaling van de overtreding van artikel 28 van het Bbk te voorkomen door voortaan uitsluitend bouwstoffen te vervaardigen waarbij uit een milieuhygiënische verklaring blijkt dat is voldaan aan het bepaalde in artikel 28, eerste lid, aanhef en onderdeel a en b, van het Bbk.

De Afdeling is van oordeel dat Mobibulk een bouwstof heeft vervaardigd, zonder dat een milieuhygiënische verklaring was afgegeven. Daarmee heeft zij artikel 28 van het Bbk overtreden. Om die reden kon de staatssecretaris handhavend optreden jegens haar. De omstandigheid dat Gebroeders Borg B.V. als opdrachtgever ook als overtreder moet worden aangemerkt, daargelaten of dat zo is, maakt niet dat Mobibulk niet als overtreder kon worden aangemerkt. Het beroep is ongegrond.

Uitspraak

Procesverloop

Bij besluit van 12 januari 2016 heeft de staatssecretaris aan Mobibulk een last onder dwangsom opgelegd wegens het, in strijd met artikel 28 van het Besluit bodemkwaliteit (hierna: Bbk), zonder geldige milieuhygiënische verklaring produceren en aan een ander ter beschikking stellen van een bouwstof op een perceel aan het Metaalpark te Farsum.

Bij besluit van 3 juni 2016 heeft de staatssecretaris besloten op het door Mobibulk daartegen gemaakte bezwaar en de opgelegde last gewijzigd.

Tegen dit besluit heeft Mobibulk beroep ingesteld.

De staatssecretaris heeft een verweerschrift ingediend.

De Afdeling heeft de zaak ter zitting behandeld op 18 april 2017, waar (...; red.).

Overwegingen

1. Mobibulk heeft in de periode september en oktober 2015, in opdracht van Gebroeders Borg B.V., 28.000 ton cementgebonden slakken geproduceerd door bodemas, cement, zand en een bindmiddel te immobiliseren. Vaststaat dat op dat moment geen milieuhygiënische verklaring, als bedoeld in artikel 28, eerste lid, aanhef en c, van het Bbk, was afgegeven.

Bij het besluit van 12 januari 2016 is Mobibulk gelast met onmiddellijke ingang herhaling van de overtreding van artikel 28 van het Bbk te voorkomen door voortaan uitsluitend bouwstoffen te vervaardigen, voor toepassing in Nederland of voor handelsdoeleinden voor de Nederlandse markt voorhanden te hebben, te vervoeren, aan een ander ter beschikking te stellen of toe te passen, wanneer de bouwstoffen zijn voorzien van een milieuhygiënische verklaring waaruit blijkt dat is voldaan aan artikel 28, eerste lid, aanhef en onder a tot en met d, van het Bbk. Aan de last is een dwangsom verbonden van € 10.000,00 voor iedere overtreding van de last die wordt geconstateerd, met een maximum van € 50.000,00.

Bij het besluit van 3 juni 2016 heeft de staatssecretaris de opgelegde last gewijzigd in die zin dat hij Mobibulk nog slechts gelast herhaling van de overtreding van artikel 28 van het Bbk te voorkomen door voortaan uitsluitend bouwstoffen te vervaardigen waarbij uit een milieuhygiënische verklaring blijkt dat is voldaan aan het bepaalde in artikel 28, eerste lid, aanhef en onderdeel a en b, van het Bbk. Voor het overige blijft het besluit van 12 januari 2016 ongewijzigd.

 

2. Artikel 28, eerste lid, van het Bbk luidt: "Het vervaardigen, invoeren, voor toepassing in Nederland of voor handelsdoeleinden voor de Nederlandse markt voorhanden hebben, vervoeren, aan een ander ter beschikking stellen of toepassen van bouwstoffen is verboden, tenzij:

a. de samenstellings- en emissiewaarden van de bouwstof zijn bepaald aan de hand van de parameters, die in bijlage 1 van dit besluit zijn vermeld en bij regeling van Onze Ministers zijn aangewezen, overeenkomstig de bij regeling van Onze Ministers gestelde methoden door of onder toezicht van een persoon of instelling die daartoe beschikt over een erkenning;

b. een bij regeling van Onze Ministers aangewezen persoon of instelling op een bij regeling van Onze Ministers voorgeschreven wijze heeft vastgesteld dat de waarden, bedoeld onder a, de bij regeling van Onze Ministers vastgestelde maximale samenstellings- en emissiewaarden niet overschrijden;

c. uit een milieuhygiënische verklaring, die is afgegeven onder bij regeling van Onze Ministers vastgestelde vorwaarden, blijkt dat wordt voldaan aan het bepaalde in onderdeel a en b; en

d. […]."

3. Mobibulk betoogt dat de staatssecretaris de last onder dwangsom niet aan haar, maar aan Gebroeders Borg, had moeten opleggen. Daartoe voert zij aan dat artikel 28 van het Bkk zich niet uitsluitend richt tot degene die de bouwstof feitelijk vervaardigt, maar tevens tot degene die de bouwstoffen laat vervaardigen, in dit geval Gebroeders Borg. Ook voert zij aan dat de verplichting om een milieuhygiënische verklaring aan te vragen niet op haar rustte, maar op Gebroeders Borg. Volgens Mobibulk is de overtreding daarom aan Gebroeders Borg toe te rekenen en had zij dan ook als overtreder aangemerkt moeten worden.

Daarnaast betoogt Mobibulk dat zij slechts een onderschikte bijdrage aan de overtreding had, aangezien zij slechts verschillende grondstoffen heeft gemengd en gebonden, terwijl die grondstoffen in eigendom van Gebroeders Borg waren, die het gemengde product vervolgens heeft toegepast.

3.1. Ingevolge artikel 28, eerste lid, aanhef en onder c, van het Bbk is het verboden om zonder milieuhygiënische verklaring bouwstoffen te vervaardigen. Doordat Mobibulk een bouwstof heeft vervaardigd, zonder dat een milieuhygiënische verklaring was afgegeven, heeft zij artikel 28 van het Bbk overtreden. Om die reden kon de staatssecretaris handhavend optreden jegens haar.

De omstandigheid dat Gebroeders Borg, naar Mobibulk stelt, als opdrachtgever ook als overtreder moet worden aangemerkt, daargelaten of dat zo is, maakt niet dat Mobibulk niet als overtreder kon worden aangemerkt. De door Mobibulk gestelde omstandigheid dat Gebroeders Borg de milieuhygiënische verklaring had moeten aanvragen, doet er niet aan af dat Mobibulk een bouwstof heeft vervaardigd zonder dat een milieuhygiënische verklaring was afgegeven, ongeacht wie die verklaring had moeten aanvragen.

 Het betoog faalt.

3.2. De overtreding die de staatssecretaris aan de last onder dwangsom ten grondslag heeft gelegd, is het zonder milieuhygiënische verklaring vervaardigen van een bouwstof. Aangezien Mobibulk degene is die de bouwstof heeft vervaardigd door grondstoffen te mengen en te binden, bestaat geen aanleiding voor het oordeel dat zij slechts een ondergeschikte bijdrage aan deze overtreding had.

Het betoog faalt.

4. Het beroep is ongegrond.

5. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.

Beslissing

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:

verklaart het beroep ongegrond

(red.)

Noot

Het is natuurlijk nooit leuk om als overtreder aangemerkt te worden. We zien dan ook vaak dat een aangesproken partij snel de bal doorspeelt naar een andere speler in het veld. Maar is dat terecht?

In deze kwestie speelt dat Mobibulk, kennelijk in opdracht van Gebroeders Borg B.V., cementgebonden slakken heeft geproduceerd door bodemas, cement, zand en een bindmiddel te mengen en te immobiliseren. Dit was gebeurd zonder dat een milieuhygiënische verklaring, als bedoeld in artikel 28, eerste lid, aanhef en c, van het Besluit bodemkwaliteit (Bbk), was afgegeven. Mobibulk wordt hierop aangesproken, door middel van een last onder dwangsom, terwijl Mobibulk vindt dat degene die opdrachtgever en toepasser van het materiaal is, daarop moet worden aangesproken.

De Afdeling ziet dit, op grond van artikel 28 Bbk, toch wat anders. In dit artikel staat onder meer dat “het vervaardigen, invoeren, voor toepassing in Nederland of voor handelsdoeleinden voor de Nederlandse markt voorhanden hebben, vervoeren, aan een ander ter beschikking stellen of toepassen van bouwstoffen is verboden, tenzij” aan de in dit artikel genoemde criteria wordt voldaan. Eén van die criteria is: het overleggen van een milieuhygiënische verklaring, die is afgegeven onder bij regeling van onze ministers vastgestelde voorwaarden, waaruit blijkt dat hieraan wordt voldaan. En die verklaring had Mobibulk noch de Gebroeders Borg B.V.

Nu Mobibulk iets vervaardigde en dit materiaal voor handelsdoeleinden voor de Nederlandse markt voorhanden had, is zij – los van de vraag of de Gebroeders Borg B.V. ook aangemerkt zou kunnen worden als overtreder – gewoon in overtreding.

Bovendien is het vervaardigen niet aan te merken als een handeling van ondergeschikte aard, maar als een hoofdhandeling. Dus geldt voor het bevoegd gezag – tenzij sprake is van bijzondere omstandigheden - de handhavingsplicht.

Y. Flietstra

Verder lezen
Terug naar overzicht