Ambtenarenrecht

Ambtenarenrecht: een introductie

De verhouding tussen een ambtenaar en een overheidsinstelling is te vergelijken met de verhouding tussen een ‘reguliere’ werknemer en een werkgever, maar het ambtenarenrecht kent een ander juridisch kader. Het ambtenarenrecht wordt niet – zoals dat in het arbeidsrecht wel het geval is – beheerst door het Burgerlijk Wetboek. De wet- en regelgeving is vastgelegd in de Ambtenarenwet. Dat is de overkoepelende wet met betrekking tot de arbeidsvoorwaarden van de ambtenaren, die ten behoeve van de verschillende sectoren richtlijnen geeft voor het formaliseren van de rechtspositieregelingen.

De Ambtenarenwet omschrijft een ambtenaar als iemand die is aangesteld met als doel werkzaam te zijn in openbare dienst. Dit kunnen diensten en bedrijven zijn die beheerd worden door de Staat en openbare lichamen zoals ministeries, gemeenten, provincies, waterschappen en de politie. Ook personen die werkzaam zijn bij een door de overheid ingestelde privaatrechtelijke stichting kunnen vallen onder de werking van het ambtenarenrecht.

Het ambtenarenrecht kent een gesloten stelsel van aanstellings- en ontslaggronden. In de regel zal de aanstelling plaatsvinden in vaste dienst. In afwijking hiervan kan aanstelling plaatsvinden in tijdelijke dienst voor bepaalde of onbepaalde tijd. De aanstelling is een besluit ex artikel 1:3 Algemene wet bestuursrecht (Awb).

Ontslaggronden

Binnen het ambtenarenrecht bestaat een gesloten ontslagsysteem, zodat het overheidsorgaan gedwongen is om een ontslaggrond te kiezen die is genoemd in de rechtspositieregeling van de desbetreffende ambtenaar. Een overheidsorgaan heeft de keuze uit een aantal ontslaggronden. Daarbij valt te denken aan:

  • ongeschiktheidsontslag;
  • arbeidsongeschiktheidsontslag;
  • bedrijfseconomisch ontslag;
  • een verstoorde arbeidsrelatie;
  • strafontslag.

Een rechtspositionele maatregel is veelal een besluit waarop het bestuursrecht van toepassing is. Een dergelijk besluit zal door het bestuursorgaan zorgvuldig voorbereid moeten worden. De ambtenaar kan tegen dit besluit bezwaar of beroep instellen. Hij zal dit wel tijdig moeten doen (binnen zes weken).

Wet- en regelgeving binnen het ambtenarenrecht

Ambtenaren zijn werkzaam in verschillende sectoren en hun rechtspositie is daarvan afhankelijk. Rechtspositieregelingen voor verschillende sectoren binnen het ambtenarenrecht zijn:

  • Rijksambtenaren: Algemeen Rijks Ambtenaren Reglement (ARAR);
  • Provincieambtenaren: Collectieve arbeidsvoorwaardenregeling Provincies (CAP);
  • Gemeenteambtenaren: Collectieve arbeidsvoorwaardenregeling Gemeenten Uitvoeringsregeling (CAR-UWO);
  • Waterschapsambtenaren: Sectorale arbeidsvoorwaardenregeling waterschapspersoneel (SAW);
  • Politieambtenaren: Besluit algemene rechtspositie politie (Barp);
  • Defensieambtenaren: Militair ambtenarenwet (MAW); Algemeen militair ambtenarenreglement;
  • Onderwijsambtenaren: Rechtspositiebesluit onderwijspersoneel (RPBO);
  • Rechterlijke ambtenaren: Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren (WRRA); Besluit rechtspositie rechterlijke ambtenaren (BRRA).

Wat biedt Sdu u op het gebied van ambtenarenrecht?

We tonen u graag een selectie van de vakinformatie op het gebied van het ambtenarenrecht. Op deze pagina vindt u actuele content die we samen met experts uit de rechtspraktijk creëren.

Ambtenarenrecht in de webshop

Naar de webshop

Toegang tot al onze juridische informatie?

    • Neem een dag- of weekabonnement op onze online databank OpMaat
    • Krijg direct toegang tot al onze bronnen en vindt het antwoord op uw zoekvraag
Meer informatie
(- Artikelen)

Uit het archief

Meer artikelen laden