Tuchtrecht

Tuchtrecht: een introductie

Tuchtrecht is het deel van het publieke recht dat aan de overheid de bevoegdheid geeft personen, die tot een bepaalde beroepsgroep behoren (bijvoorbeeld advocaten, notarissen en medici) een bepaald nadeel toe te brengen, dit ter bevordering van een behoorlijke vervulling van hun taak. Via tuchtrechtspraak wordt er op toegezien dat de leden van de beroepsgroep zich aan de gedragsregels van hun beroep houden. Tuchtrecht geldt onder andere voor advocaten, notarissen, makelaars, accountants, medici, militairen, bankmedewerkers (Tuchtcommissie Banken en de gedragscode behorende bij de Bankierseed), zeevarenden (Tuchtcollege voor de Scheepvaart op grond van de Wet zeevarenden) en voetballers (Tuchtcommissie en reglementen KNVB).

Tuchtrecht advocatuur

Advocaten moeten zich houden aan de regels uit de Advocatenwet en aan de Gedragsregels van de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA). Doen ze dit niet, dan kunnen ze voor de tuchtrechter worden gebracht. Een belanghebbende (bijvoorbeeld een cliënt) kan een klacht over een advocaat indienen bij de deken van de Orde. De deken neemt de klacht in behandeling, onderzoekt deze en probeert in der minne te schikken. Als dat niet lukt wordt de klacht doorgezonden naar één van de vier raden van discipline. De raad kan advocaten verschillende maatregelen opleggen, wanneer ze de regels overtreden: een waarschuwing, berisping, geldboete, schorsing in de beroepsuitoefening of schrapping als advocaat. Hoger beroep is mogelijk bij het hof van discipline te ’s-Hertogenbosch.

Medisch tuchtrecht

De vijf regionale Tuchtcolleges voor de Gezondheidszorg behandelen klachten over het medisch handelen van artsen en anderen die staan ingeschreven in het BIG-register. De Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (Wet BIG) is hierbij van belang.

Meestal wordt een klacht ingediend door een patiënt of diens familie. Ook de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) kan klachten indienen. Klachten kunnen bijvoorbeeld gaan over complicaties bij operaties, gebruik van het verkeerd materiaal of het onjuist interpreteren van medische gegevens.

Na indiening van een klacht volgt eerst een schriftelijk vooronderzoek. Een groot deel van de klachten wordt na het vooronderzoek afgerond met een zogenaamde raadkamerbeslissing. De resterende klachtzaken worden ter zitting behandeld. Het tuchtcollege bepaalt of de klacht gegrond of ongegrond is en legt een maatregel op wanneer een klacht gegrond is verklaard. Het tuchtcollege kan de volgende maatregelen opleggen:

  • waarschuwing
  • berisping
  • geldboete (max. € 4.500)
  • schorsing inschrijving BIG-register (maximaal 1 jaar, eventueel voorwaardelijk)
  • gedeeltelijke ontzegging beroepsuitoefening
  • schrapping uit het BIG-register

Bij opgelegde maatregelen die zwaarder zijn dan een waarschuwing volgt publicatie in het BIG-register en in de lokale krant.

Het Centraal Tuchtcollege in Den Haag behandelt zaken in hoger beroep.

De Wet BIG kent naast de tuchtcolleges een College van Medisch Toezicht. Dit college beoordeelt op voordracht van de Inspecteur voor de Gezondheidszorg of een BIG-geregistreerde beroepsbeoefenaar (arts, tandarts, apotheker, gezondheidszorgpsycholoog, psychotherapeut, fysiotherapeut, verloskundige of verpleegkundige) geschikt is om zijn beroep uit te oefenen.

Krijgstucht bij de Nederlandse strijdkrachten

Tuchtrecht is onderdeel van het militaire recht dat ook nog bestaat uit het militaire strafrecht (voor zware vergrijpen) en oorlogsstrafrecht. De tuchtrechtelijke gedragsregels voor militairen staan in de Wet militair tuchtrecht (WMT). Wanneer een militair deze regels overschrijdt kan hij een straf opgelegd krijgen in de vorm van een berisping, geldboete, strafdienst of uitgaansverbod. Een geldboete is de meest gebruikte bestraffing in het militair tuchtrecht. Een tuchtrechtelijke sanctie wordt opgelegd bij lichtere vergrijpen.

Wat biedt Sdu u op het gebied van tuchtrecht?

We tonen u graag een selectie van de vakinformatie op het gebied van het tuchtrecht. Op deze pagina vindt u actuele content die we samen met experts uit de rechtspraktijk creëren.

Tuchtrecht in de webshop

Naar de webshop

Toegang tot al onze juridische informatie?

    • Neem een dag- of weekabonnement op onze online databank OpMaat
    • Krijg direct toegang tot al onze bronnen en vindt het antwoord op uw zoekvraag
Meer informatie
(- Artikelen)

Uit het archief

Meer artikelen laden