More from 'Justus Reisinger '

DNA in het strafrecht. Hoe móet het niet, hoe kan het wel?

8 november 2019
158 keer bekeken

In de afgelopen maanden heb ik met enige verbazing kennis genomen van de stelligheid waarmee Jaap de Groot, ex-raadsheer bij het Gerechtshof Amsterdam, enkele concrete vrijspraken van (voormalig collega-)rechters besprak voor zover ging om “DNA-bewijs”. Zo schreef hij een artikel in Expertise en Recht (uitgave 2019-4), was hij in juli te gast “BNR Juridische Zaken” en – last but not least – is het boek “DNA in het strafrecht. Hoe moet het niet? Hoe moet het wel?” van zijn hand. Bij al deze gelegenheden uit De Groot zich nogal kritisch over beslissingen van zijn collega’s.

Biometrische (bewijs)ontgrendeling: wie tikt wie op de vingers?

7 maart 2019
17343 keer bekeken

Afgelopen week stond de rechtbank Noord-Holland in het middelpunt van de belangstelling van (strafrecht)juristen én van hen die in het bijzonder in ‘tech’ geïnteresseerd zijn. Dit alles was naar aanleiding van een uitspraak waarin een oordeel moest worden gegeven over de rechtmatigheid van het politieoptreden waarbij een verdachte gedwongen werd om zijn eigen telefoon te ontgrendelen middels de afdruk van zijn duim. In het persbericht van de rechtbank van 28 februari jl. viel te lezen:

“De rechtbank is van oordeel dat deze handelwijze niet in strijd is met het beginsel dat de verdachte het recht heeft niet te worden gedwongen (actief) aan zijn eigen veroordeling mee te werken. De opsporingsambtenaren hadden de gerechtvaardigde verwachting dat er op de iPhone belangrijke informatie stond over de ernstige verdenkingen tegen de verdachte. Zij hadden in 2016 voor dit type iPhone nog geen technische mogelijkheden om toegang te krijgen tot de gegevens op die iPhone. Door het plaatsen van de duim van de verdachte op de sensor is slechts een beperkte inbreuk op zijn lichamelijke integriteit gemaakt. De rechtbank is daarom van oordeel dat de opsporingsambtenaren in deze zaak rechtmatig hebben gehandeld.”

Actieve verhoorbijstand: advocaat mag interrumperen en adviseren

19 december 2018
10116 keer bekeken

Het is inmiddels alweer drie jaar geleden dat de Hoge Raad de aangehouden verdachte het recht toekende op bijstand van een advocaat tijdens het politieverhoor (HR 22 december 2015, ECLI:NL:HR:2015:3608). Het mag gezegd worden dat dit schoorvoetend gebeurde. Dat gebeurde ook nog eens vanuit een tamelijk pragmatisch perspectief: dit onderdeel van het recht op een eerlijk proces zou pas ingaan vanaf 1 maart 2016. Over dit punt is al veel gediscussieerd en geprocedeerd. Mijns inziens niet ten onrechte, artikel 6 EVRM geldt immers al sinds de invoering van dat Verdrag. Als vervolgens geconcludeerd moet worden dat bijstand van een advocaat tijdens het (politie)verhoor onderdeel is van het recht op een (effectieve) rechtsbijstand als bedoeld in artikel 6 lid 3 sub c EVRM, mogen praktische bezwaren dat recht dan beperken waardoor de verdachte daar pas vanaf 1 maart 2016 in volle omvang een beroep op mag doen? Daarbij mag niet onvermeld blijven dat het Europese Hof voor de Rechten van de Mens zelf rechtsbijstand tijdens verhoren, waaronder politieverhoren, ook vóór 1 maart 2016 al ondubbelzinnig zag als “inherent aspect” van het Verdrag.

Scenario denken: geen geloof, maar ‘mogelijkheidsdenken’

23 oktober 2018
7779 keer bekeken

"Ik geloof u niet", zo zei een officier van justitie nadat mijn cliënt net had uitgelegd hoe het kwam dat hij twee pakjes jus, van nog 50 cent per stuk, niet had afgerekend in zijn buurtsuper. Hij had zojuist aangegeven hoe het kwam dat hij deze was vergeten af te rekenen. De pakjes jus waren bijna uit zijn winkelmandje gevallen. Daarom had hij ze even in een plastic winkeltasje gedaan. Bij de kassa ontspon zich vervolgens een discussie over een aanbieding. Twee éénpersoonsmaaltijden, waar de pakjes jus voor bedoeld waren, zouden volgens de caissière niet in de aanbieding zijn. Dit moest gecontroleerd worden en cliënt ging met een medewerker van de winkel naar het gangpad waar de aanbieding was geafficheerd. Hij had gelijk en kreeg zijn korting. Ondertussen was hij de pakjes jus echter vergeten. Hij rekende zijn boodschappen dus af voor een totaalbedrag van zo'n 16 euro, inclusief verrekende korting, exclusief de twee pakjes jus. Na de kassa werd hij daarop aangesproken door de winkelmanager en ondanks het feit dat hij nog genoeg geld bij zich had om de resterende 88 eurocent af te rekenen, werd de politie ingeschakeld en werd hij in voorarrest genomen. Ongetwijfeld in het licht van zijn (verre) verleden met justitie, kwam het zelfs tot een voorgeleiding bij de rechter-commissaris (die hem - vanzelfsprekend - naar huis stuurde). Aldus was op grond van de door cliënt geschetste gang van zaken geen sprake van een oogmerk van wederrechtelijke toe-eigening, als het aan de verdediging lag.

Een strafrechtelijke oplossing voor een dopingprobleem

13 juni 2018
4162 keer bekeken

Als (strafrecht)jurist én wielerliefhebber volg ik met een buitengewone interesse de dopingperikelen die de gemoederen in de wielerwereld al jarenlang bezighouden. Ook dit jaar en op dit moment – tussen twee van de drie zwaarste wedstrijden van het jaar: de Ronde van Italië en de Ronde van Frankrijk, die fysiek én mentaal zo veel vragen van de mens die daaraan deelneemt (om deze te winnen) – is doping een onderwerp dat de sportpers flink bezig houdt. En dat is niet zonder reden. Na de bekentenis van Armstrong naar aanleiding van het lijvige rapport van de Amerikaanse dopingautoriteit USADA, leek een nieuw tijdperk aangebroken. Een tijdperk waarin doping niet meer nodig leek te zijn om (als nieuweling) überhaupt mee te kunnen komen met de profs. Als toonbeeld daarvan presenteerde zich in 2010: Team Sky. Dat team zou alles anders doen en daar transparant over zijn. De afgelopen jaren handelen ze echter allesbehalve transparant en als klap op de vuurpijl testte het boegbeeld van Team Sky en (vooralsnog) de winnaar van achtereenvolgens de Ronde van Frankrijk en de Ronde van Spanje in 2017 en de Ronde van Italië in 2018, positief tijdens de Ronde van Spanje. In zijn lichaam was een te grote hoeveelheid salbutamol aangetroffen – kort door de bocht: het ging om de dubbele toegestane hoeveelheid van dit middel dat, met attest, gebruikt mag worden door astmapatiënten.

Ondermijning - a self-fulfilling prophecy

5 april 2018
5685 keer bekeken

De blog van officier van justitie Greetje Bos maakte twee weken geleden nogal wat los toen zij schreef over “vertragingstactieken” door de verdediging in het strafproces. Het steekt haar dat in haar beleving steeds vaker misbruik wordt gemaakt van procesrechten. Om een verdachte in vrijheid gesteld te krijgen zou de verdediging in (grote) strafzaken vertraging nastreven en daartoe aanhoudingsverzoeken en wrakingsverzoeken indienen of zelfs de verdediging neerleggen.

Computercriminaliteit III – reden tot zorg voor een hackende overheid?

7 februari 2018
6144 keer bekeken

Het was afgelopen week wereldnieuws dat Nederlandse digitale agenten – oftewel: hackers – van de AIVD hebben kunnen infiltreren in het Russische hackerscollectief “Cozy Bear. Maar niet alleen Russische hackers hebben te vrezen voor Nederlandse agenten die hun computers binnendringen. Als het aan de Tweede Kamer ligt, hebben ook Nederlandse burgers binnenkort te vrezen voor hackers vanuit de (justitiële) overheid. Daarmee doel ik niet op de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (de “Wiv”), ook wel bekend als de “sleepwet” of de “sleepnetwet”. Die wet zou voor de AIVD en MIVD namelijk de bevoegdheden moeten creëren om massaal online communicatie te mogen aftappen (het “sleepnet”) en geautomatiseerde apparaten te mogen hacken. Zoals blijkt uit het nieuwsbericht van vorige week doet de AIVD dat laatste al; in elk geval bij buitenlandse individuen en groepen. De aard van het werk van de AIVD maakt dat (grotendeels) onduidelijk zal blijven hoe deze bevoegdheden worden ingezet tegen Nederlandse burgers, maar wat dat betreft hoeven we niet al te naïef te zijn. De vraag lijkt dus gerechtvaardigd of de nieuwe “Wiv” feitelijk wel nieuwe bevoegdheden creëert…

Overdreven formaliteiten bij formele verweren (ex art. 359a Sv)

21 november 2017
6113 keer bekeken

Laat ik meteen met een waarschuwing beginnen om niet meteen alle lezers kwijt te raken: deze blog is niet het zoveelste moment dat een advocaat zich beklaagt over rechters die te weinig gevolgen verbinden aan onrechtmatigheden in de opsporing en vervolging. Deze blog grijp ik veeleer aan om aan met een mensenrechtelijke, Straatsburgse (EHRM-)blik te kijken naar de toepassing van art. 359a Sv in het Nederlandse strafproces. Oftewel, wat mag vanuit dat perspectief tenminste aan respons van de (nationale) rechter verlangd worden.

Hoge Raad, nu doet u het weer!

29 augustus 2017
7746 keer bekeken

Ook bij de Hoge Raad stonden de afgelopen weken in het teken van de zomervakantie. Deze rustperiode leent zich bij uitstek voor het bestuderen van zijn arresten van het afgelopen jaar en voor juridische bezinning. De Hoge Raad heeft zich de afgelopen maanden immers niet onbetuigd gelaten en een aantal overzichts- en/of samenvattingsarresten gewezen die ons, strafrechtjuristen, genoeg stof tot nadenken geeft. Persoonlijk koester ik bijzondere interesse in het recht van de verdachte op het ondervragen van (de hem belastende) getuigen. Juist op dat gebied heeft de Hoge Raad vlak voor het zomerreces nog enkele arresten gewezen waarin hij onder meer ingaat op de inbreng en waardering van getuigenverklaringen in strafproces en de invloed van art. 6 EVRM.

Het recht op privacy: iedereen heeft iets te (willen) verbergen

20 juni 2017
14152 keer bekeken

Begin deze maand werd het Verenigd Koninkrijk voor een derde keer in korte tijd opgeschrikt door een terroristische aanslag. Naar aanleiding van deze aanslag sprak de Britse premier Theresa May een dag later stevige taal. Zo zei ze: