Swipe to the left

​De (jeugd-)strafrechtadvocaat blijft ‘trakteren’ !

Print
​De (jeugd-)strafrechtadvocaat blijft ‘trakteren’ !

Met de huidige tropische dagen kan de titel u misleiden en verwacht u wellicht een zonnig stukje over strafrechtadvocaten die her en der in den lande ijsjes trakteren. Wij moeten u teleurstellen. De traktatie in de titel is niet vrijwillig en wordt opgelegd van ‘bovenaf’.

Twee belangrijke wijzigingen

Zoals u weet zijn op 1 juni jl. twee belangrijke wijzigingen doorgevoerd die zien op aangehouden minderjarige verdachten. De eerste wijziging houdt in dat een aangehouden minderjarige verdachte in de avond wordt heengezonden, als niet tijdig kan worden voorzien in (piket)rechtsbijstand. Hij of zij wordt dan uitgenodigd om de volgende dag te verschijnen voor verhoor, met behoud van recht op gesubsidieerde consultatie -en verhoorbijstand. De tweede wijziging ziet op dit recht. Waar voorheen de noodzaak van verhoorbijstand in de regel in onderling overleg tussen advocaat en de minderjarige verdachte werd bepaald, is per 1 juni jl. de verhoorbijstand verplicht gesteld. Voor minderjarigen is het niet langer mogelijk afstand te doen van rechtsbijstand bij het politieverhoor ingevolge de implementatie van Richtlijn (EU) 2016/800/EU. De minderjarige heeft de keuze om ook de ouder of een vertrouwenspersoon het verhoor te laten bijwonen.

Negatieve gevolgen voor de (jeugd-)strafrechtadvocaat

Vooropgesteld, beide wijzigingen juichen wij toe. Wij menen dat het belang van de minderjarige altijd voorrang verdient. Echter, zonder een adequate regeling en vergoeding komt het simpelweg wederom erop neer dat de (jeugd-)strafrechtadvocaat erop moet toeleggen.

Een race tegen de klok

Slechts in een beperkt aantal categorieën van strafbare feiten, namelijk als sprake is van een verdenking van “zeer zware misdrijven” is de forfaitaire vergoeding ongeveer € 300,- bruto. Voor de verplichte verhoorbijstand wordt doorgaans een vergoeding van maximaal € 150,- bruto toegekend. Men heeft dit bedrag destijds gebaseerd op het idee dat anderhalf uur werk zal worden besteed. De strafrechtpraktijk is echter minder optimistisch, en dan drukken wij onszelf nog vrij eufemistisch uit. Zelden of nooit lukt het om binnen anderhalf uur tijd datgene te doen wat van ons mag worden verwacht. De werkzaamheden blijven meestal niet beperkt tot bijstand tijdens één politieverhoor. Sterker nog, naast de normale verhoren dient nu ook bij het verhoor van de hulpofficier van justitie ter gelegenheid van de inverzekeringstelling een advocaat aanwezig te (kunnen) zijn. Overleg na het verhoor met de minderjarige kost tijd. Overleg met verbalisanten en het Openbaar Ministerie vallen onder de reikwijdte van voornoemde vergoeding. En wat te denken van extra politieverhoren die niet worden vergoed. Dan hebben wij het niet eens over wachttijden en reistijd die gemoeid zijn met deze op zichzelf staande positieve extra verplichting.

Praktische bezwaren

Afgezien van financiële gevolgen en tijdroof voor de gespecialiseerde strafrechtadvocatuur, heeft de verplichte verhoorbijstand aan aangehouden minderjarigen ook praktische gevolgen. Door verhoorbijstand bij minderjarigen verplicht te stellen is het welhaast onmogelijk en onverantwoord c.q. potentieel klachtwaardig om op een reguliere piketdag meer dan twee meldingen over zgn. A-feiten van jeugdigen te accepteren. Een reëel scenario bij het accepteren van meer meldingen is dat jeugdigen verplicht moeten wachten op de advocaat die de melding heeft geaccepteerd, maar dat deze advocaat vervolgens niet binnen een redelijke tijd beschikbaar is vanwege verhoorbijstand in een zaak van een andere minderjarige verdachte. Dit heeft weer tot gevolg dat minderjarigen onnodig lang worden opgehouden op het politiebureau of arrestantencomplex, zeker als het gaat om zwaardere misdrijven. Hetzelfde risico van onnodig lang verblijf op het politiebureau is er overigens ook indien de advocaat het aantal geaccepteerde meldingen beperkt tot twee. De komst van een reservepiketadvocaat kost normaliter meer tijd. En wat te denken bij een situatie dat er meer dan vier minderjarige verdachten worden aangehouden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een uit de hand gelopen vechtpartijtje op het schoolplein. Op dit moment is er maar één reservepiketadvocaat die de achterwacht houdt. Wij menen dat één reservepiketadvocaat bij de huidige stand van zaken onverantwoord is. De keerzijde is dat advocaten die als reservepiketadvocaat zijn ingedeeld meer dan eens tevergeefs hun werkdagen vrijhouden.

Brandbrief

Kortom, zowel financieel alsook praktisch worden jeugdstrafrechtadvocaten met problemen opgezadeld. Op 13 juni jl. is er een brandbrief verstuurd door advocaat Reinier Feinier aan minister Sander Dekker (Rechtsbescherming), de Raad voor Rechtsbijstand en de Tweede Kamer. Feinier luidt de noodklok over de onhoudbare situatie die wij hierboven kort hebben beschreven. Voor het nakomen van de verplichte verhoorbijstand is veel te weinig budget vrijgemaakt, waarschuwt Feinier. De inhoud van zijn brief wordt breed gedragen en is onder meer ondertekend door de Vereniging van Nederlandse Jeugdrechtadvocaten.

Door ook via dit medium aandacht te vragen aan de ontstane problematiek proberen wij ons steentje bij te dragen in de hoop dat met spoed een passende financiële regeling wordt getroffen. De verantwoordelijkheid voor de effectuering van rechten van de minderjarige verdachte moet door alle betrokkenen in de strafrechtketen worden gedragen en niet eenzijdig bij de advocatuur worden neergelegd.

In de brandbrief is tevens aangekondigd dat bij het uitblijven van een financiële regeling die recht doet aan de effectuering van de plichten die voortkomen uit de Richtlijn, gespecialiseerde strafrechtadvocaten in overweging nemen hun ‘verplichting’ te beperken tot hetgeen waartoe de overheid in redelijkheid in staat stelt (lees: anderhalf uur werk). Als daardoor de rechten van de minderjarige verdachte worden geschonden, handelt de Staat in strijd met de Richtlijn en dat levert strijd op met de belangen van de minderjarige verdachte.

Samenwerking in plaats van dictatuur!

Het is tijd voor een samenwerking tussen alle betrokken partijen. De situatie lijkt nu op een dictatuur met eenzijdig opgelegde verplichtingen.

Never forget, it takes two to tango!

Posted in: Strafrecht