Swipe to the left

De Schrijver, de Filosoof, Engelen en een Slang bij de Poort van het Paradijs

Print
De Schrijver, de Filosoof, Engelen en een Slang bij de Poort van het Paradijs
By mr. F. van Horzen 8 mei 2019 389 keer bekeken Geen opmerkingen

Engelen over het paradijs

Volgens Ewald Engelen sloeg Houellebecq met deze kwalificaties de spijker op zijn kop: ‘zie Rutte met zijn BV Nederland liturgie’. De door Houellebecq gegeven kwalificaties vormden een mooi opstapje naar de uitspraak van het Europees Parlement op 26 maart jongstleden dat Nederland een belastingparadijs is, een bericht dat door Engelen diezelfde dag werd begroet met de uitroep: ‘hoezee!!!!’. Ook karakteriseerde hij Nederland als een rovershol. Anders dan je wellicht zou denken, verwacht Engelen niet dat het probleem van het paradijs door ‘Brussel’ zal worden opgelost. Ook niet door Parijs of Berlijn, de hoofdsteden van de landen die volgens hem zo enorm te lijden hebben van het Nederlandse fiscale klimaat. In een op 29 maart jongstleden gepubliceerd artikel pleit hij ervoor om belastingontwijking – ook binnen de EU – op nationaal niveau aan te pakken. Daartoe voert hij twee argumenten aan. In de eerste plaats vormt de vereiste unanimiteit op fiscaal gebied een hindernis om binnen de EU effectieve stappen te maken. In de tweede plaats kan volgens Engelen een effectieve democratische controle alleen op nationaal vlak worden georganiseerd. Als nationale maatregelen tegen belastingontwijking die in een verkiezingsprogramma kunnen worden opgenomen noemt hij onder andere het (per decreet) afschaffen van de innovatiebox en de deelnemingsvrijstelling. Ook bepleit hij de afschaffing van ‘de rentevrijstelling’. Waarschijnlijk bedoelt hij dat een bronheffing op rente (en royalty’s) moet worden ingevoerd, met een veel bredere reikwijdte dan de aangekondigde conditionele bronheffingen. Vanuit fiscaal-theoretisch perspectief kunnen allerlei kanttekeningen worden geplaatst bij het betoog van Engelen, maar dat heeft weinig zin. De belangrijkste constatering is dat hij uitsluitend heil verwacht van aanpassing van nationale fiscale wetgeving om een hogere belastingopbrengst te kunnen realiseren, respectievelijk om het paradijselijke karakter van Nederland te beëindigen.

Het begin van de lente in Amsterdam

Een ander geluid over de oplossing van problemen in de fiscaliteit viel op 21 maart te beluisteren. Op die dag vond aan de Universiteit van Amsterdam een seminar plaats getiteld ‘Springtime in Amsterdam’. Het seminar was gewijd aan de fiscale ideeën van de Duitse filosoof Peter Sloterdijk die ook een van de hoofdsprekers was. De titel van het seminar verwees tevens naar het in 1989 door Wladimir (‘Wally’) Tax uitgebrachte lied ‘Springtime in Amsterdam’. Toen Wally Tax in 2005 overleed, was hij zonder bezittingen. Zijn begrafenis werd door vrienden gefinancierd door middel van vrijwillige bijdragen. Sloterdijk heeft inmiddels al weer ruim tien jaar geleden een zogenoemd thymotisch gedachtenexperiment bepleit, namelijk om geleidelijk het huidige op dwang gebaseerde fiscale systeem te vervangen door een systeem gebaseerd op vrijwillige bijdragen. Destijds noemde Sloterdijk de fiscaliteit hét sociale thema van onze tijd. Omdat het BEPS-project toen nog van start moest gaan en het nieuws toen nog niet door diverse fiscale ‘leaks’ werd beheerst, kan worden gezegd dat Sloterdijk over voorspellende kwaliteiten beschikt. Dat gold ook al voor zijn voorspelling een paar jaar eerder in zijn boek Het Kristalpaleis, dat het einde van de periode van globalisering nabij was en dat de personen die waren gekoloniseerd verhaal zouden komen halen bij de kolonisators, een thema dat op het Springtime-seminar ook prachtig werd verwoord door Adriaan van Dis in diens bijdrage ‘Traveller in a changing world’. Personen en landen die te lijden hebben van het fiscale gedrag van de tax dodging multinationals, vermogende particulieren, belastingparadijzen, of, terug naar het thema van Sloterdijk, de belastingplichtigen die worden miskend door de graaiende handen van de fiscus, zijn zij niet tevens gekoloniseerd? Op al deze situaties zijn de door Depeche Mode lang geleden geschreven versregels van toepassing: ‘The grabbing hands, grab all they can. All for themselves, after all. It’s a competitive world. Everything counts in large amounts.’

Dit is het eerste deel van een NTFR Opinie geschreven door mr. F. van Horzen. De volledige opinie kunt u hier inzien. Deze Opinie is opgenomen in NTFR nummer 18 van 2 mei 2019 (NTFR 2019/1070).


Blijf op de hoogte van onze blogs en meer door Sdu Fiscaal te volgen op LinkedIn
Posted in: Fiscaal Recht