Swipe to the left

Nieuwe wetboeken, nieuwe kansen?

Print
Nieuwe wetboeken, nieuwe kansen?

Het is altijd weer een hoop werk om het reeds bestaande commentaar van een update te voorzien als een nieuwe druk van de commentaren wordt uitgegeven. Is er nog wat veranderd? Is er nog nieuwe jurisprudentie en/of wat extra literatuur? En de lastigste vraag: klopt het dat er eigenlijk niet zoveel veranderd is? Mis ik niet iets? Voor de redactie is het nog wel meer monnikenwerk, omdat er zo stiekem behoorlijk wat artikelen in het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering staan. Ook met sommige clustercommentaren, het is nog steeds een aanzienlijke klus. Maar alle betrokkenen bij deze operatie hebben het weer geklaard!

Met het nieuwe wetboek zullen er ook nieuwe commentaren moeten komen. Voor de schrijvers biedt dat een mogelijkheid om sommige commentaren weer eens anders aan te pakken.

Voor het Wetboek van Strafvordering is het de vraag hoe lang de commentaren in de huidige vorm kunnen blijven bestaan. De komst van het nieuwe wetboek via Modernisering Wetboek van Strafvordering hangt als een molensteen of zwaard van Damocles om onze nek of boven ons hoofd. Gelukkig zal het nog wel even duren voordat het nieuwe wetboek in het Staatsblad verschijnt en de oude commentaren naar de prullenbak kunnen worden verwezen. Daarbij is het natuurlijk maar de vraag of er niet behoorlijk wat ook overgeheveld kan worden. Bij een modernisering hoort immers niet dat alles overhoop gehaald wordt. Behoorlijk wat regels van procesrechtelijke aard zullen niet of nauwelijks veranderen. Maar toch, met het nieuwe wetboek zullen er ook nieuwe commentaren moeten komen. Voor de schrijvers biedt dat een mogelijkheid om sommige commentaren weer eens anders aan te pakken. Het is dus nieuw werk, maar het biedt ook nieuwe kansen.

Voor het Wetboek van Strafrecht is de dreiging van een nieuwe wet er zeer zeker niet. Hoewel, op de laatste Landelijke Strafrechtdag van 16 juni 2017 (te Groningen), heeft prof. mr. Hein Wolswijk een voordracht gehouden over de houdbaarheid van het Wetboek van Strafrecht, nu het Wetboek van Strafvordering zo ingrijpend veranderd wordt. Hij liet zich uiteindelijk niet uit over de vraag of ook het Wetboek van Strafrecht moet worden gemoderniseerd, of dat wat reparatiewerk hier en daar zou kunnen volstaan. Ook niet nadat ik hem dat op de man af had gevraagd. Ik denk dat we in één ruk door zouden kunnen om na het Wetboek van Strafvordering, ook het Wetboek van Strafrecht weer eens te moderniseren.

Met de digitalisering van de samenleving komt eveneens de vraag aan de orde of al onze oude strafbare feiten ook van toepassing zijn als sprake is van virtuele feiten.

Allereerst zijn er al behoorlijk wat herzieningen geweest van bepaalde delen. Recent is de bezem gehaald door de rechtsmachtbepalingen, terwijl eerder de faillissementsdelicten vernieuwd zijn. Niet zo lang geleden is aangegeven dat de zedentitel op de schop gaat. Met de digitalisering van de samenleving komt eveneens de vraag aan de orde of al onze oude strafbare feiten ook van toepassing zijn als sprake is van virtuele feiten. Ook zou weer eens kunnen worden gekeken of niet de strafmaxima moeten worden herijkt. De strafuitsluitingsgronden zouden opnieuw kunnen worden geformuleerd, waarbij veel duidelijker wordt welke strafuitsluitingsgronden er nu precies zijn en of deze een rechtvaardiging opleveren voor het strafbare feit of de dader, of een verontschuldiging zijn (voor de dader). Over de poging, bijvoorbeeld bij formele delicten, is de laatste jaren ook veel te doen geweest en heel recent is de Hoge Raad bevallen van wat algemene uiteenzettingen over de samenloopregeling.

Voorts zou eens gedacht moeten worden of niet bepaalde delicten zo in de vergetelheid zijn geraakt, dat ze maar beter kunnen worden afgeschaft. En zou de formulering van bepaalde delicten wat kunnen worden vernieuwd en/of uitgebreid. Zou het bijvoorbeeld niet mooier zijn ten aanzien van mishandeling de door de Hoge Raad gegeven definitie op te nemen? Tot slot zouden alle delictsomschrijvingen dezelfde format kunnen hebben, want dat loopt nu ook door elkaar.

Kortom, er is voor iedereen nog altijd werk aan de winkel. Gelukkig maar.

Bestel het Sdu Commentaar Strafvordering & Strafrecht

Posted in: StrafrechtSdu