Swipe to the left

Scheiden en dan

Print
Scheiden en dan

De kogel is door de kerk, jullie gaan scheiden. En dan komt er ontzettend veel op je af. Emotioneel, maar ook praktisch. Je moet zóveel beslissingen nemen. Waar moet je beginnen? Met deze blog nemen we je stap voor stap mee door het hele proces. We gaan je helpen het overzicht en – voor zover mogelijk - je rust te bewaren. Realiseer je dat je niet je hele scheiding in één dag hoeft te regelen, doe het stap voor stap!

De scheidingsmelding
Als jij de beslissing om te gaan scheiden hebt genomen is het heel belangrijk dat je dat duidelijk naar je partner uitspreekt en ook de reden waarom. Doe dit in een persoonlijk gesprek. Deze scheidingsmelding is het begin van het scheidingsproces en als jij rustig en duidelijk kan uitleggen waarom je wilt scheiden, kan dit je partner helpen in het accepteren en verwerken van de scheiding. Deze 5 tips om respectvol te melden dat je wilt scheiden kunnen jou en je partner helpen.

Samenwonen of gehuwd
Heb je een geregistreerd partnerschap en heb je kinderen, dan kan dit ook alleen door een rechter worden ontbonden. Woon je samen met of zonder contract, dan hoef je niet langs de rechter om formeel uit elkaar te gaan. Let op, een ouderschapsplan is wel verplicht. Een huwelijk kan alleen worden ontbonden door een rechter. Lees meer over de verschillende samenlevingsvormen en het eindigen daarvan.

Mediator of advocaat

Er zijn 3 manieren om je scheiding aan te vragen:

  • samen met één mediator;
  • samen met één advocaat;
  • ieder met een eigen advocaat.
  • Mediator
    Mediation is een uitstekende manier om de gevolgen van een scheiding te regelen. Er is ruimte voor emotie en er wordt dieper ingegaan op de belangen van de partners. Dat is belangrijk want achter een belang zit altijd een verhaal, soms lijkt het of cliënten lijnrecht tegenover elkaar staan maar blijkt toch dat een oplossing mogelijk is wanneer zij zich nader verdiepen in elkaars verhaal.

    Mediation heeft ook nadelen. Wanneer mensen vast zitten op hun eigen standpunten, en niet kunnen luisteren naar de ander, stagneert het proces en moet de mediation worden afgebroken. Daarnaast is mediator geen beschermd beroep en is het dus belangrijk om op zoek te gaan naar een mediator die goed is opgeleid. Je kan deze vinden in het kwaliteitsregister van mediators.

    Er wordt gezamenlijk een convenant en een ouderschapsplan opgesteld. Voor de formele afwikkeling bij de rechtbank zal de mediator een advocaat inschakelen.

    Gezamenlijke advocaat
    Bij een advocaat is minder ruimte voor de emotie. Op een zakelijke en juridische manier wordt de echtscheiding afgehandeld. Een advocaat maakt de juridische gevolgen inzichtelijk, voor jullie en voor de rest van het gezin. De gezamenlijke afspraken worden opgetekend in een convenant en een ouderschapsplan. Familierecht advocaten die ook mediator zijn kun de vinden bij de vFas.

    Ieder een eigen advocaat
    Wanneer jullie allebei gebruik maken van een eigen advocaat zal deze advocaat strijden voor de belangen van zijn cliënt. Er is geen onderling overleg en je kan zelf geen afspraken maken met de ander. Deze optie is aan te raden wanneer er écht geen overleg mogelijk is tussen jullie. Deze variant zal waarschijnlijk de langste tijd in beslag nemen en de meeste kosten met zich meenemen.

    Convenant
    Om het huwelijk, of het geregistreerd partnerschap, uiteindelijk door een rechter te laten ontbinden, heb je een echtscheidingsconvenant nodig. Dit is een schriftelijke overeenkomst tussen jou en je partner, waarin alle afspraken worden vastgelegd die jullie samen met de mediator of advocaat gemaakt hebben. Dus bijvoorbeeld afspraken over de kinderen, het huis, de eventuele alimentatie en de verdeling van de inboedel en financiën. Wanneer de rechter de scheiding heeft uitgesproken zijn de beschreven afspraken juridisch afdwingbaar. Je kan dus bijvoorbeeld de betaling van de alimentatie nu afdwingen.

    Ouderschapsplan

    Wanneer jullie minderjarige kinderen hebben, ben je verplicht om bij een scheiding een ouderschapsplan op te stellen. Hierin worden de afspraken vastgelegd over de opvoeding, de verzorging en de verdeling van de kosten van de kinderen.

    Het ouderschapsplan is wettelijk verplicht voor:

  • gehuwde en geregistreerde ouders (met of zonder gezamenlijk gezag);
  • samenwonende ouders met gezamenlijk gezag.
  • Onderwerpen ouderschapsplan
    In de situatie dat er sprake is van minderjarige kinderen moet bij elk echtscheidingsverzoek een ouderschapsplan worden toegevoegd. Het maakt daarbij niet uit of het gaat om een gemeenschappelijk verzoek van beide ouders of een eenzijdig verzoek van de kant van een ouder.In het ouderschapsplan moeten in ieder geval afspraken staan over:

  • hoe je de zorg en opvoeding verdeelt (zorgregeling) of de omgang met de kinderen regelt (omgangsregeling);
  • hoe je elkaar informatie geeft over belangrijke onderwerpen, bijvoorbeeld over de schoolkeuze;
  • de kosten van de verzorging en opvoeding (kinderalimentatie).
  • Daarnaast is het verstandig om ook andere afspraken op te nemen in het ouderschapsplan. Bijvoorbeeld wat je als ouders belangrijk vindt in de opvoeding, bepaalde regels (bedtijden, huiswerk) of opvattingen over straffen. Over het contact met de beide families kan ook iets worden opgenomen in het ouderschapsplan.

    Hoe vertel je het de kinderen

    Voor vrijwel alle ouders die gaan scheiden is het van groot belang hoe de kinderen op de scheiding zullen gaan reageren. Zij willen dat de kinderen zo min mogelijk schade ondervinden van de scheiding. ‘Het belang van het kind staat voorop’ horen wij veel scheidende ouders zeggen. Maar hoe maak je dat concreet?

    Het begint natuurlijk bij het begin van de scheiding. Hoe vertel je het de kinderen? De manier waarop je dit doet is bepalend voor de verwerking van de kinderen. Je kan kiezen voor co-ouderschap of voor een omgangsregeling.

    Alimentatie
    Ook al ben je gescheiden, je hebt de plicht om voor elkaar te zorgen. Je hebt een onderhoudsverplichting naar elkaar toe. Heeft één van de ex-partners niet voldoende inkomsten om een levensstandaard gerelateerd aan de welstand tijdens het huwelijk voort te zetten, dan dient de ex-partner alimentatie betalen. Dit is de partneralimentatie.

  • de huidige maximale termijn voor partneralimentatie is 12 jaar, maar deze termijn staat ter discussie;
  • als het huwelijk korter dan 5 jaar heeft geduurd, is de maximale termijn voor partneralimentatie de duur van het huwelijk/geregistreerd partnerschap.
  • Een ouder draagt de kosten van verzorging en opvoeding van de kinderen totdat zij 18 jaar zijn. Als het kind meerderjarig wordt, houdt de financiële verplichting niet op. Een ouder heeft voor de kinderen van 18, 19 en 20 jaar een “voortgezette onderhoudsplicht”. Dit betekent dat hij of zij de kosten van levensonderhoud en studie moet betalen. Dit is de kinderalimentatie. In veel ouderschapsplannen is een voortgezette verplichting opgenomen om bij te dragen in de studiekosten tot het kind 25 jaar is.

    De alimentatie wordt vastgelegd in het echtscheidingsconvenant en in het ouderschapsplan. De alimentatie is altijd afhankelijk van de draagkracht en van de behoefte. Het berekenen van alimentatie kan je het best overlaten aan een specialist omdat het maatwerk is.

    Vermogensverdeling
    Voor de vermogensrechtelijke afwikkeling is van belang onderscheid te maken tussen samenlevers met en zonder samenlevingscontract en gehuwden met of zonder huwelijksvoorwaarden. Wat geldt voor de verschillende situaties is te omvangrijk om in deze hier uiteen te zetten. Belangrijk is dat je nagaat of er sprake is van een contract of huwelijksvoorwaarden of niet. Als er geen sprake is van een contract of voorwaarden, val je terug op het wettelijke regime. Dit wettelijk regime is gewijzigd per 1 januari 2018.

    Ouderdoms- en partnerpensioen

    Ouderdomspensioen
    Voor wat betreft ouderdomspensioen hebben ex-echtgenoten over en weer aanspraak op de helft van de tijdens het huwelijk door de ander opgebouwde rechten. Als je binnen twee jaar na de ontbinding van het huwelijk door echtscheiding de pensioenuitvoerder van je ex-partner informeert over de scheiding keert de pensioenuitvoerder maandelijks jouw aandeel aan jou uit vanaf het moment dat je ex-partner de pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt.

    Bijzonder partnerpensioen
    In geval van overlijden wordt bijzonder partnerpensioen aan de ex-partner uitgekeerd als de andere ex-partner overlijdt. Er bestaat een recht op bijzonder partnerpensioen als de pensioenregeling voorziet in een partnerpensioen op opbouwbasis. In het geval van een partnerpensioen op risicobasis wordt na scheiding geen bijzonder partnerpensioen toegekend.

    Aanspraak op ouderdomspensioen samenwonenden
    De aanspraak op een deel van het ouderdomspensioen bestaat alleen in geval van ontbinding van het huwelijk door echtscheiding of de ontbinding van het geregistreerd partnerschap. Ongehuwd samenwonenden kunnen weliswaar overeenkomen dat het ouderdomspensioen bij scheiding zal worden verdeeld volgens de wet, maar de pensioenuitvoerder is niet verplicht daaraan mee te werken. Bij ongehuwd samenwonen kan de ex-partner bij het verbreken van de samenleving overigens wel een aanspraak op bijzonder partnerpensioen hebben. Of dat zo is hangt af van de pensioenovereenkomst en de voorwaarden die daarin worden gesteld.

    Lees meer over pensioen.

    Het huis
    Van belang is wie eigenaar van het huis is. Bekijk hoe jullie dit hebben geregeld. Hierbij is het huwelijksvermogensrecht het uitgangspunt. Zijn jullie samen eigenaar van het huis of staat het huis op naam van slechts één van jullie? Als er maar één eigenaar van de woning is, hoeft het huis niet verdeeld te worden. Zijn jullie beide eigenaar, dan moeten jullie samen beslissen hoe jullie het huis gaan verdelen. Als jullie samen een hypotheek hebben afgesloten, moet ook de hypotheekschuld worden verdeeld. Indien je het huis samen bezit moet je de waarde bepalen en de hypotheeksituatie in beeld brengen en bekijken welke verzekeringen er aan gekoppeld zijn.

    Lees er meer over in de blog scheiden en het koophuis.

    Aanvragen echtscheiding
    Om de echtscheiding definitief te maken moet een verzoekschrift worden ingediend bij de rechtbank. Het convenant en het ouderschapsplan maken daar onderdeel van uit, zodat zij juridisch afdwingbaar worden. De rechter zal de scheiding uitspreken als hij van mening is dat de gemaakte afspraken voldoen aan de redelijkheid en de billijkheid. Hij geeft een beschikking af. Deze moet worden ingeschreven in de registers van de Burgerlijke Stand, dit doet de advocaat. Indien dit is gebeurd, is de echtscheiding definitief. Ditzelfde geldt voor de beëindiging van een geregistreerd partnerschap.

    Elske Damen en Annelies Hulsker zijn de eigenaren van Nieuwe Stap, een online magazine over scheiden.


















    Posted in: Mediation