Swipe to the left

Spreek je bericht in na de piep…

Print
Spreek je bericht in na de piep…
By 22 november 2018 9786 keer bekeken Geen opmerkingen

Woensdagmiddag 21 november. De zittingszaal van de voorzieningenrechter te Den Haag vult zich langzaamaan met gespannen gezichten. Gezichten van voornamelijk advocaten die zich zorgen maken over het recht op het vrije verkeer tussen advocaten en gedetineerde cliënten. Nadat de penitentiaire inrichtingen Zaanstad en Dordrecht hadden aangegeven dat zij per 1 september ‘de My Telio-app’, althans het (al dan niet via een bepaald 0900-nummer) achterlaten van een voicemailbericht, verplicht zouden stellen, riep de Nederlandse Vereniging van Jonge Strafrechtadvocaten (NVJSA) op tot een boycot. Het is een slecht idee om af te stappen van het reguliere traject om (bezoek)afspraken te maken en terugbelverzoeken achter te laten.

Mytelio-app

Het is de wens van DJI dat advocaten – om in contact te komen met een gedetineerde cliënt of om een bezoekafspraak in te plannen – een ingesproken bericht voor de betreffende cliënt achterlaten. Dit bericht kan ingesproken worden via de ‘My Telio-app’ of een 0900-nummer.

In de praktijk werkt dit als volgt. De advocaat installeert de ‘My Telio-app’. Na het installeren van de app dient hij via iDeal een soort beltegoed op te laden. Pas dan kan hij een bericht achterlaten. Dat bericht moet vervolgens worden achtergelaten bij het Telio-account van de gedetineerde cliënt (waarvan het nummer alleen is op te vragen bij de gedetineerde zelf). Na het achterlaten van het bericht, krijgt de gedetineerde geen aparte notificatie. Geen enkel seintje. Hij ontvangt pas na het inloggen op de zogeheten Telio-telefoon een notificatie en kan dan direct het bericht uitluisteren. Deze voicemailberichten blijven vervolgens negentig dagen bewaard.

Als met een ‘advocatentelefoon’ wordt gebeld of een bericht wordt achtergelaten, zal niet ‘real time’ worden meegeluisterd, aldus de geruststellende woorden van de landsadvocaat. Maar hoe zuiver is dat systeem van nummerherkenning? Kopte laatst niet diverse media over blunders bij DJI waardoor ten onrechte duizenden geheimhoudersgesprekken zijn opgenomen en mogelijk zelfs zijn afgeluisterd? Juist ja. Onafhankelijk onderzoek zal moeten uitwijzen hoe de fout zich heeft voorgedaan, hoeveel gesprekken exact zijn opgenomen en wat deze fout voor consequenties zal hebben. Zolang dit onderzoek zich niet heeft voltrokken, riekt a prima vista óók de My Telio-app naar een schijngeheimhouding.

Bezwaren

Wat is daar nou zo erg aan, aan dat achterlaten van een voicemailbericht? Dit voicemailbericht is een rechtstreeks bericht van de advocaat aan zijn gedetineerde cliënt. Dat is vertrouwelijke communicatie en in die zin vergelijkbaar met een brief van een advocaat aan een gedetineerde. In de kern zit het probleem in het feit dat deze vertrouwelijke communicatie in beginsel voor een periode van 90 dagen op een server van de Rijksoverheid wordt opgeslagen. Vertrouwelijke communicatie die – dat behoeft denk ik geen verder betoog – vrij en onbelemmerd moet zijn en zeker niet mag worden opgenomen. Daar komt bij dat het advocaten verplicht wordt gesteld en het de enige mogelijkheid is die wordt geboden. Oftewel: er is geen minder bezwarend alternatief waarvoor gekozen kan worden.

Naast de principiële bezwaren, zijn er de nodige praktische bezwaren te bedenken. Er is een verhoor morgen en daarover wil je je gedetineerde cliënt informeren. Hoe kom je in contact met de cliënt als je zijn Telio-nummer niet weet? Hoe weet je als advocaat dat dit bericht jouw cliënt daadwerkelijk bereikt? Hoe laat je een begrijpelijk bericht achter voor die ene Somalische cliënt? Hoe kan die Somalische cliënt vervolgens zelf bij de bezoekadministratie de bespreking met de advocaat inplannen? In de praktijk zal dit tot grote problemen leiden met een veelheid van aanhoudingsverzoeken tot gevolg, omdat de advocaat de zaak simpelweg niet met zijn cliënt heeft kunnen voorbereiden.

Biedt de DJI dan een alternatief? Nee, eigenlijk niet. Door de DJI is enkel een restvoorziening voorgesteld, waarbij in spoedgevallen een medewerker van de inrichting kan worden benaderd. Deze restvoorziening behelst op dit moment niet meer dan een voorstel. Als een advocaat zijn gedetineerde cliënt wenst te spreken, moet hij een voicemailbericht inspreken. Daar komt verder bij dat advocaten voor dit geintje óók nog eens moeten betalen, hetgeen afwijkt van de huidige praktijk. Oftewel: de kosten lopen op in een tijd waarbij aan de vergoeding voor advocaten steeds verder wordt geknaagd (zie ook de recent verschenen zeer lezenswaardige brief van Patrick van der Meij aan minister Dekker). De sociale advocatuur krijgt steeds een meer ingevallen gezicht.

Procedure

Na een ‘brandbrief’ van de NVJSA, heeft DJI begin september te kennen gegeven niet tegemoet te willen komen aan de bezwaren. Reden waarom de NVJSA én de Nederlandse Vereniging voor Strafrechtadvocaten (NVSA) de handen ineen hebben geslagen en tezamen een kort geding hebben aangespannen. Op 11 september 2018 was de zitting. Op de zitting stelde de voorzieningenrechter aan de orde dat het aan de zijde van DJI allemaal wat te snel lijkt te zijn gegaan. Uiteindelijk is door partijen op deze zitting besloten om een periode van overleg in te gelasten. Dit overleg heeft niet tot de gewenste uitkomsten geleid, waardoor de voorzieningenrechter op 21 november 2018 zich alsnog over de zaak moest buigen.

‘Met een bescheiden aantal van 310 vragen hebben cliënten al hun zorgen en vragen bij de DJI kenbaar gemaakt,’ stak de advocaat van de specialisatieverenigingen gisteren van wal. Vragen over de gebruiksvoorwaarden, de kosten, de praktische problemen en natuurlijk de geheimhouding. De zorgen zijn in het overleg lang niet allemaal weggenomen. Gelet op de eerdergenoemde recente blunders met geheimhoudersgesprekken heeft het vertrouwen in de DJI een behoorlijke deuk opgelopen. Aan de voorzieningenrechter is mede om die reden concreet gevraagd om het gebruik van de ‘My Telio-app’ of het 0900-nummer niet verplicht te stellen.

Slot

Het verplicht achterlaten van de voicemailberichten is vooralsnog opgeschort tot de uitspraak van de voorzieningenrechter. Op 5 december 2018 om 10.00 uur volgt de uitspraak. Zonder vooruit te lopen op de zaak, gaf de voorzieningenrechter met een glimlach aan dat er na 11.00 uur gebeld kan worden.

Meer blogs van Daan Cornelissen lezen?


Posted in: Strafrecht