Swipe to the left

Taxifying blockchain: het begin van het einde van Moneyland?

Print
Taxifying blockchain: het begin van het einde van Moneyland?
By mr. dr. D.R. Post 10 juli 2019 2597 keer bekeken Geen opmerkingen

Zoekt u nog een boek om te lezen voor de aankomende zomervakantie? Ik zou dan Moneyland willen aanraden van onderzoeksjournalist Oliver Bullough. Het boek beschrijft op welke wijze diverse vooraanstaande en minder vooraanstaande personen vermogens verborgen houden voor de fiscus. De auteur omschrijft Moneyland als volgt: ‘Moneyland exists wherever there is someone who wants to keep their money out of the reach of their country’s government.’ De omslag vermeldt dat het boek verplichte kost is voor elke politicus en iedereen die zich bezighoudt met geld. Hoewel ik het boek op het moment van schrijven van deze Opinie nog niet helemaal uit heb, kan ik dit laatste desalniettemin onderschrijven.

De meeste fiscalisten zullen doorgaans weinig van doen hebben met belastingontduiking in Moneyland. Om die reden kan ik mij dan ook mateloos ergeren aan berichtgeving in de media, maar ook aan uitlatingen van politici, wetenschappers en wat dies meer zij, waarbij belastingontduiking en belastingontwijking in één adem worden genoemd. Niet zelden wordt daarbij gezegd dat belastingontduiking uiteraard verwerpelijk is, maar dat belastingontwijking vooral ook niet moet worden vergeten. Nagenoeg altijd wordt in het vervolg van deze berichtgeving en uitlatingen ingezoomd op belastingontwijking door multinationals en wat daaraan gedaan zou moeten worden.

Mijn verbazing en irritatie over dergelijke berichtgeving en uitlatingen heeft tweeërlei oorzaak. In de eerste plaats lijken de termen als gevolg hiervan inmiddels dermate aan elkaar verknocht, dat in de ogen van de publieke opinie het onderscheid nog maar nauwelijks lijkt te worden gemaakt. En dat – het behoeft voor de lezer van NTFR uiteraard geen betoog – terwijl er sprake is van twee totaal verschillende begrippen aan beide kanten van het wettelijk toelaatbare spectrum.

In de tweede plaats ben ik vooral verbaasd dat het publieke debat (in Nederland) slechts zelden lijkt te gaan over belastingontduiking. Is dit onderwerp te ongrijpbaar, omdat het zich afspeelt in het ‘onzichtbare’ gedeelte van onze economie? Is het politiek moeilijker scoren met het oplossen van dit probleem dan zich specifiek te richten op multinationals die we allemaal kennen? Ik durf het niet met zekerheid te stellen.

Hoewel het moeilijk te bepalen is, liegen de cijfers rondom belastingontduiking er bepaald niet om. In een studie uit 2018 komen Raczkowski en Mróz tot de conclusie dat de ‘Tax Gap’ – het verschil tussen de verschuldigde en de daadwerkelijk betaalde belasting – in 35 onderzochte landen varieert tussen de 1,7% van het bbp (Luxemburg) tot 13,5% in Italië. De ‘VAT Gap’ in de EU is voor het jaar 2016 in een recent rapport geschat op € 147.1 miljard. Kortom, het probleem is op zichzelf groot genoeg om er iets aan te (willen) doen: het is zeker geen probleem van ontwikkelingslanden alleen.

Ik zou de complexiteit van het bestrijden van belastingontduiking ook niet willen ontkennen. Desalniettemin ben ik van mening dat belastingontduiking effectiever kan worden bestreden met behulp van blockchaintechnologie. Gelukkig lijkt ook de OESO zich bewust van de toenemende mogelijkheden van het gebruik van technologie om belastingontduiking te bestrijden, getuige een rapport uit 2017. In het rapport komt het woord blockchain echter niet voor. Binnen EU-verband wordt wel onderzocht op welke wijze blockchain behulpzaam kan zijn bij het bestrijden van btw-fraude met hulp van het Nederlandse bedrijf Summito.

Dit is het eerste deel van een NTFR Opinie geschreven door mr. dr. D.R. Post. De volledige opinie kunt u hier inzien. Deze Opinie is opgenomen in NTFR nummer 28 van 11 juli 2019 (NTFR 2019/1731).


Blijf op de hoogte van onze blogs en meer door Sdu Fiscaal te volgen op LinkedIn
Posted in: Fiscaal Recht