Swipe to the left

Verbeteren van het TBS-systeem is een absolute noodzaak!

Print
Verbeteren van het TBS-systeem is een absolute noodzaak!
By 1 maand geleden 4855 keer bekeken 1 comment

Wie helpt de advocaat het TBS-systeem te promoten?

Als u mijn weblogs voor SDU de afgelopen jaren een beetje heeft gevolgd dan weet u dat ik een warm pleitbezorger ben van het TBS-systeem. Dit systeem is uniek in de wereld en geeft als één van de weinige maatregelen die ons strafrecht kent écht invulling aan het begrip ‘resocialisatie’. En resocialisatie is, hoe je het ook wendt of keert, één van de uitgangspunten van ons strafrecht. Een uitgangspunt dat humaan, rechtvaardig en moreel juist is. En daarmee een uitgangspunt dat met hand en tand dient te worden verdedigd. Resocialisatie door het ondergaan van een intensieve behandeling en vervolgens een stapsgewijze resocialisatie is bovendien veel veiliger dan het uitzitten van een lange gevangenisstraf. De recidivecijfers liegen niet.

Het is daarom behoorlijk frustrerend dat het maar niet lijkt te lukken het publiek te overtuigen van nut en noodzaak van de TBS-maatregel.

Het is daarom behoorlijk frustrerend dat het maar niet lijkt te lukken het publiek te overtuigen van nut en noodzaak van de TBS-maatregel. Én van de noodzaak dit systeem goed te onderhouden en te verbeteren daar waar nodig. Probleem hierbij is kennelijk – althans dat is mijn vermoeden - dat het met name advocaten zijn die zich publiekelijk hard maken voor het TBS-systeem. Advocaten hebben helaas een betrekkelijk slechte naam en worden van nature door het grote publiek gewantrouwd. In dit geval wat mij betreft echt ten onrechte! Het zou dan ook enorm helpen indien ons goede werk zou worden ondersteund door personen en instanties met gezag waar het publiek wellicht meer vertrouwen in heeft. Ik denk daarbij – lach niet – vooral aan rechters en aan volksvertegenwoordigers…….

Vereniging van TBS-advocaten schopt af maar Mariëlle Tweebeeke werkt niet mee

Op 9 januari 2018 presenteerde de onlangs opgerichte Vereniging van TBS-advocaten een manifest met daarin een aantal belangrijke voorstellen om het TBS-systeem te verbeteren, in de verwachting dat daarmee ook het aantal ‘TBS-weigeraars’ zal afnemen (https://tbsadvocaten.org/wp-content/uploads/2018/01/Manifest-1.pdf). Het manifest is een helder, genuanceerd en positief stuk. De vereniging probeert hiermee een constructieve discussie op gang te brengen. Bijkomend voordeel van een maatschappelijk brede discussie kan zijn dat daarmee ook de kennis van, en het begrip voor het TBS-systeem – en de rol van de advocaat daarin – bij het publiek toeneemt. Dat dit nog niet eenvoudig zal zijn bleek al diezelfde avond toen de voorzitter van de vereniging – Job Knoester – in Nieuwsuur het manifest mocht komen toelichten. Beroepszuurpruim Mariëlle Tweebeeke had al haar messen geslepen en leek weer eens vooral zelf het middelpunt van de belangstelling te willen zijn. Geen idee of ze het manifest überhaupt wel had gelezen of zich had verdiept in de boodschap, maar haar vragen en opmerkingen trechterden slechts tot één venijnige stelling: Is het niet gewoon uw schuld dat er zoveel TBS-weigeraars zijn? U bent het immers die uw cliënten adviseert niet mee te werken aan onderzoek. Heeft u wel eens een cliënt geadviseerd niet mee te werken waarna deze cliënt een vreselijk misdrijf pleegde? Job Knoester hield zich goed en liet zich niet uit de tent lokken, maar het tevreden pruilerige mondje (à la Balkenende….familie wellicht?) verraadde dat Mariëlle Tweebeeke erg tevreden was met haar optreden.

Opnieuw bleek dat niet alleen het publiek, maar ook serieuze journalisten, kennelijk helemaal niet zitten te wachten op een genuanceerd verhaal.

Ik daarentegen was erg teleurgesteld. Opnieuw bleek dat niet alleen het publiek, maar ook serieuze journalisten, kennelijk helemaal niet zitten te wachten op een genuanceerd verhaal, maar vooral voor alles een Kop van Jut willen hebben. Het ís alleen niet de schuld van advocaten dat er zoveel weigeraars zijn. Het ligt voor een belangrijk deel aan de gebreken in het systeem zelf. En dat is een realiteit die advocaten in hun advisering aan de cliënt mee moeten nemen. Doet de advocaat dat niet, dan is het een slechte pleitbezorger van ons rechtssysteem en zou hij of zij eigenlijk wegens disfunctioneren moeten worden geschrapt van het tableau. Ik hoop voor Mariëlle Tweebeeke niet dat zij ooit serieus een advocaat nodig heeft, maar mocht dat wel zo zijn, dan heeft ook een zuurpruim er recht op zo volledig en juist mogelijk te worden voorgelicht door de advocaat.

Een brede maatschappelijke discussie

Maar goed, veel belangrijker nog dan het ventileren van mijn teleurstelling in Mariëlle Tweebeeke, is dat de door de Vereniging van TBS-advocaten terecht geconstateerde noodzaak tot een brede discussie nu écht van de grond komt. Wat de TBS-advocatuur wat mij betreft nu dan ook nodig heeft is een serieuze ondersteuning van het manifest door diegenen die mee zullen moeten doen aan de discussie: rechters en volksvertegenwoordigers. Mogelijk zie ik het helemaal verkeerd en leef ik in een geheel eigen wereld, maar éénieder met een gemiddeld stel hersenen kan toch zien dat de voorstellen in het manifest meer dan terecht zijn? Of dan toch in ieder geval het doel achter de voorstellen: het geven van een voorzet voor een zinvolle discussie?

Laat de verlengingsrechter écht inhoudelijk toetsen

Laat ik één voorbeeld uit het manifest noemen. De vereniging stelt voor de invloed van de verlengingsrechter op de voortgang in de behandeling en de voortgang van het resocialisatietraject te vergroten door deze rechters écht op inhoud te laten toetsen. Nu dient deze rechter slechts te oordelen of er herhalingsgevaar bestaat en of er met één of met twee jaar moet worden verlengd. Dit betreft aldus een zeer marginale, haast bestuursrechtelijke toetsing. Het is bovendien voor de TBS gestelde niet mogelijk de rechter tussentijds om een oordeel te vragen. En dit betekent dat de TBS gestelde eigenlijk volledig afhankelijk is van de kliniek en van het Ministerie. Twee partijen die ieder zo hun eigen belangen kunnen hebben bij het voortduren van de TBS-maatregel. En dat is niet iets om vrolijk van te worden. Eerlijk gezegd vind ik het onbegrijpelijk dat de verlengingsrechter de zwaarste strafmaatregel die wij kennen niet inhoudelijk zou mogen toetsen.

Dat zal ik u zeggen: die gaat vaker TBS opleggen!

Stel nu eens dat de verlengingsrechter – de rechter aan de achterkant – meer te zeggen krijgt over de voortgang van de TBS-maatregel. Wat betekent dit dan voor de rechter aan de voorkant? Dat zal ik u zeggen: die gaat vaker TBS opleggen! Met name in die gevallen waar de verdachte niet heeft meegewerkt – vaak lastige en complexe zaken – zullen de rechters wellicht flink twijfelen of die zwaarste maatregel moet worden opgelegd. De geruststellende gedachte echter dat hun collega verlengingsrechters de voortgang van de maatregel écht op de inhoud zullen toetsen zal deze rechters wellicht eerder over de streep trekken. Bovendien zal de TBS-advocaat met een actieve verlengingsrechter meer mogelijkheden hebben zijn of haar cliënt in de executiefase echt goed bij te staan. Dit zal op zijn beurt leiden tot meer positieve adviezen aan de cliënten mee te werken aan onderzoek. En dat zal vervolgens leiden tot meer maatwerk en tot een veiliger maatschappij. Logisch, simpel en doeltreffend. Voor zover ik kan nagaan bovendien geen speld tussen te krijgen! Zie mijn stellingname ook maar als een voorzet voor een goede discussie.

Als argumenten niet werken, hard schreeuwen

En hoe de volksvertegenwoordiging mee te krijgen? Dat weet ik nog niet zo goed. In ieder geval flink blijven roepen. Laten we daar maar eens mee beginnen.

Posted in: Strafrecht
Renate 1 maand geleden at 20:21
Flink blijven roepen, prima, maar een journalist die haar werk doet (kritische vragen stellen) wegzetten als beroepszuurpruim maakt je verhaal bepaalt niet sterker. Jammer.