Brief kabinet over voortgang Programma Aanpak Stikstof (PAS)


Bij brief van 28 april 2016 heeft de staatsecretaris van EZ de Tweede Kamer geïnformeerd over de voortgang van het Programma Aanpak Stikstof (PAS).

Doelstelling PAS
De PAS verbindt economische ontwikkeling met het realiseren van de instandhoudingsdoelstellingen van de voor stikstofgevoelige habitattypen en (leefgebieden van) soorten voor de Natura 2000-gebieden die zijn opgenomen in dit programma. Het gaat daarbij om het voorkomen van achteruitgang (behoud) en om het op termijn waar nodig realiseren van herstel, om op landelijk niveau een gunstige staat van instandhouding voor deze habitattypen en soorten te bereiken. Het programma bevat daartoe brongerichte maatregelen die leiden tot een afname van stikstofdepositie en herstelmaatregelen die leiden tot een versterking van de natuurwaarden in Natura 2000-gebieden. Door deze maatregelen kunnen in en rondom de Natura 2000-gebieden ook nieuwe economische activiteiten worden toegelaten die stikstofemissie met zich brengen. Met een zorgvuldig systeem van monitoring, rapportage en bijsturing wordt de realisatie van de doelstellingen van de PAS gevolgd en bewaakt.

Benutting ruimte voor ontwikkelingen
Sinds de inwerkingtreding van de PAS op 1 juli 2015 wordt volop gebruik gemaakt van de mogelijkheid om meldingen te doen en vergunningen aan te vragen. Daarom kan nu al gesteld worden dat door de PAS economische ontwikkelingen mogelijk worden gemaakt. Er zijn ruim 2.300 vergunningaanvragen (voor vrije ontwikkelingsruimte en prioritaire projecten) en ruim 2.500 meldingen gedaan. De aanvragen hebben tot nu toe geleid tot 554 onherroepelijk toegekende vergunningen. De meldingen en vergunningaanvragen hebben vooral betrekking op de landbouw (stalemissies).
In enkele gebieden is het zo hard gegaan, dat de gereserveerde ruimte voor economische ontwikkelingen op is. De ruimte voor meldingen en vergunningen is begrensd om te borgen dat ook de natuurdoelen kunnen worden gehaald.
Op dit moment kan voor 11 gebieden geen melding meer gedaan worden. In deze gebieden is de ruimte voor activiteiten onder grenswaarde op. Er kunnen in deze gebieden nog wel vergunningen worden verleend, zolang er ontwikkelingsruimte beschikbaar is.
In de praktijk hebben zich situaties voorgedaan, waarin na verlaging van de grenswaarde, meldingen werden teruggetrokken. Hierdoor werd de grenswaarde weer verhoogd om vervolgens na korte tijd als gevolg van meldingen van nieuwe activiteiten weer van rechtswege te worden verlaagd. Dit geeft een voor de praktijk onduidelijke situatie, reden waarom ik voornemens ben om met het Besluit natuurbescherming dit ongewenste effect zoveel mogelijk te voorkomen. Het ontwerp Besluit natuurbescherming wordt binnenkort voorgehangen bij de Eerste en Tweede Kamer.
De beschikbare ontwikkelingsruimte voor vergunningen is verdeeld over twee periodes van ieder drie jaar. In de zuidwesthoek van het Natura 2000-gebied de Veluwe en in het Natura 2000-gebied Lieftinghsbroek is de beschikbare ontwikkelingsruimte voor de eerste drie jaar inmiddels volledig benut. Dit geldt niet voor prioritaire projecten, omdat hier apart ontwikkelingsruimte voor is gereserveerd. Vergunningaanvragen die een beroep doen op ontwikkelingsruimte waar deze niet meer beschikbaar is, worden niet meer verleend.

Herstelmaatregelen
De provincies werken aan de voorbereiding en uitvoering van herstelmaatregelen. Het algemene beeld is dat de implementatie verloopt volgens de planning. In een aantal gebieden zijn de maatregelen al in uitvoering of reeds gerealiseerd. Het overgrote deel van de maatregelen is in voorbereiding. De voortgang van de herstelmaatregelen is onderdeel van de monitoring.

Jaarlijkse actualisatie/herziening PAS
De partiële herziening van de PAS is op 15 december 2015 in werking getreden. Daarbij is het rekeninstrument AERIUS geactualiseerd door verwerking van de meest actuele gegevens over emissiefactoren en projecten. Deze actualisatie heeft doorgewerkt in de omvang van de depositie- en ontwikkelingsruimte, waardoor een partiële herziening van de PAS nodig was. Ook de gebiedsanalyses en de passende beoordeling zijn geactualiseerd.
Dit jaar is wederom een partiële herziening van de PAS voorzien. Deze zal van 5 september t/m 16 oktober 2016 ter inzage worden gelegd. Inwerkingtreding van de herziening is gepland op 15 december 2016.

Ervaringen met de PAS
Met de stakeholders van de PAS zijn de bevindingen van het eerste half jaar PAS gedeeld. Alle stakeholders zijn tevreden over de invoering van dit programma. Wel zijn er enkele suggesties voor verbeterpunten aangedragen. De ervaringen van de stakeholders zullen worden betrokken bij de evaluatie van het eerste jaar van de PAS. Deze zal vooral het karakter hebben van een voortgangsrapportage of een vroege tussentijdse evaluatie. Het gaat om rapporteren van de voortgang op inhoud en functioneren van programma en instrumentarium, mede afgezet tegen de verwachtingen. De hoofdvragen zijn de eerste bevindingen omtrent de hoofddoelen van de PAS: economische ontwikkeling, natuurherstel en de vereenvoudiging van de vergunningverlening en vermindering van administratieve lasten, voor zover daar gegevens over beschikbaar zijn.
Ook zal een overzicht gegeven worden van met name beleidsmatige ontwikkelingen in het eerste jaar voor wat betreft de PAS. De evaluatie zal na de zomer naar uw Kamer worden toegezonden. Sinds 1 oktober 2015 is de verbindingsofficier PAS in functie. Hij is aanspreekpunt voor externe partijen bij problemen of klachten over het bevoegd gezag met betrekking tot de uitvoering van het programma aanpak stikstof, in het bijzonder met betrekking tot de vergunningverlening. Er is tot nu toe circa 5 keer een beroep gedaan op de verbindingsofficier.
KST 33037, 108

Verder lezen
Terug naar overzicht