De gereflecteerde waarheid van het Openbaar Ministerie


Tegenspreken, reflecteren, spiegelen, ‘iets tegen elkaar aanhouden’, het zijn begrippen die we tegenwoordig veel horen binnen de muren van het OM. En dat is maar goed ook.

1 Inleidende opmerkingen

De geboorte van de tegenspraak binnen het OM1 is het gevolg van een reeks aansprekende en maatschappelijk gezien ook schokkende serie gebeurtenissen, zoals de crisis in de opsporing en een reeks ‘gerechtelijke dwalingen’.2 Van een gerechtelijke dwaling wordt gesproken als achteraf blijkt dat een onherroepelijke veroordeling onterecht was. Gerechtelijke dwalingen kunnen ontstaan door fouten in het opsporingsonderzoek, of door een tunnelvisie waarbij onvoldoende aandacht is voor ontlastende feiten en er onvoldoende oog is voor bewijsmateriaal dat in een andere richting wijst.3 In de ergste vorm doet men geen onderzoek naar dit materiaal, negeert het en laat het zelfs doelbewust buiten het dossier dat aan de rechter wordt voorgelegd. Maar er kan ook sprake zijn van aan gerechtelijke dwaling als niet blijkt van fouten aan de zijde van politie, OM of de rechter, maar van voortgeschreden inzichten en vooruitgang in de wetenschap op het terrein van bijvoorbeeld het forensisch-technisch onderzoek, zoals DNA-bewijs, of het voortschrijdend inzicht met betrekking tot valse bekentenissen. Ook als opsporende en vervolgende instanties, rechters en deskundigen integer en volgens de regelen der kunst hebben gehandeld, kan de uitkomst achteraf gezien eveneens wel eens niet de juiste zijn.4 Het is belangrijk dat wij ons dit laatste realiseren: voortschrijdend inzicht of ontwikkeling van kennis kan het ook noodzakelijk maken om eerder genomen beslissingen nog eens opnieuw onder de loep te nemen, of deze met anderen te bespreken.

In deze bijdrage wordt…

Verder lezen
Terug naar overzicht