ECLI:NL:RBAMS:2017:4538 Rechtbank Amsterdam , 05-07-2017 / C/13/603122 / HA ZA 16-209

Uitspraak

vonnis

RECHTBANK AMSTERDAM

Afdeling privaatrecht

zaaknummer / rolnummer: C/13/603122 / HA ZA 16-209

Vonnis van 5 juli 2017

in de zaak van

1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid

RABO LEASE B.V.,

(voorheen geheten: De Lage Landen Financial Services B.V.),

gevestigd te Eindhoven,

2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid

TUINBOUWBEDRIJF AARTSERF B.V.,

gevestigd te Egchel,

3. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid

TUINBOUWBEDRIJF NOORD ERF B.V.,

gevestigd te Egchel,

4. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid

J.S.E. B.V.,

gevestigd te Lierop,

eiseressen,

advocaat mr. H.H.T. Beukers te Eindhoven,

tegen

de vennootschap naar buitenlands recht

TURBO-CHARGERS R&I GMBH,

gevestigd te Schwaz, Oostenrijk,

gedaagde,

advocaat mr. A.M. Zoer te Amsterdam.

Eiseressen zullen hierna gezamenlijk Rabo Lease c.s. worden genoemd en afzonderlijk Rabo Lease (eiseres sub 1) en de tuinbouwbedrijven (eiseressen sub 2 tot en met 4). Gedaagde zal hierna Turbo-Chargers worden genoemd.

1 De procedure

1.1.

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- de dagvaarding van 26 januari 2016, met producties,

- het vonnis in het incident van 5 oktober 2016, met de daarin genoemde processtukken, waarbij de incidentele vordering van Turbo-Chargers, dat de rechtbank Amsterdam zich in dit geschil onbevoegd verklaart, is afgewezen,

- de conclusie van antwoord, met productie,

- het tussenvonnis van 30 november 2017, waarbij een comparitie van partijen is gelast,

- het proces-verbaal van comparitie van 24 mei 2017, met de daarin genoemde processtukken.

1.2.

Ten slotte is vonnis bepaald.

2 De feiten

2.1.

Rabo Lease, voorheen geheten: De Lage Landen Financial Services B.V., is een financieringsmaatschappij die zich (onder andere) toelegt op de koop en verhuur van bedrijfsmiddelen. Op 9 oktober 2008 heeft Rabo Lease ten behoeve van de tuinbouwbedrijven een drietal warmtekrachtkoppelingen gekocht, van het merk en type Jenbacher JMS620 in de uitvoeringen 3.300 kWe en 3.000 kWe (hierna: de wkk’s).

2.2.

Bij op 17 oktober 2008 gesloten koop/leaseovereenkomsten heeft een zustermaatschappij van Rabo Lease, De Lage Landen Special Asset Leasing B.V. (hierna: DLL Leasing) , de wkk’s voor een periode van 133 maanden, ingaande november 2008, aan de tuinbouwbedrijven verhuurd. De tuinbouwbedrijven betaalden daarvoor aan DLL Leasing maandelijks een bedrag van in totaal € 30.529,10.

2.3.

Begin 2015 zijn de tuinbouwbedrijven voor hun energievoorziening bijna volledig overgestapt op aardwarmte, waardoor de wkk’s overbodig zijn geworden. De tuinbouwbedrijven zijn daarna met Rabo Lease en DLL Leasing in overleg getreden over een voortijdige beëindiging van de met de tuinbouwbedrijven gesloten koop/leaseovereenkomsten. Rabo Lease en DLL Leasing hebben daarmee ingestemd mits de wkk’s worden verkocht en hebben daarnaast toegezegd dat de tuinbouwbedrijven van hun toekomstige leasetermijnen worden bevrijd vanaf het moment dat de koopprijs voor de wkk’s door een koper aan Rabo Lease is betaald. Namens de tuinbouwbedrijven is [naam 1] (hierna: [naam 1] ) vervolgens op zoek gegaan naar een koper voor de wkk’s.

2.4.

Turbo-Chargers is een Oostenrijkse onderneming die zich bezighoudt met de handel in turbocompressoren, gasmotoren en daaraan verwante machines. Het Oostenrijkse Firmenbuch (bedrijvenregister) vermeldt over Turbo-Chargers, voor zover hier van belang, het volgende:

GESCHÄFTSFÜHRER/IN (handelsrechtlich)

A [naam 2] (…) vertritt seit 08.03.2013 gemeinsam mit einem zweiten Geschäftsführer oder einem Prokuristen

B [naam 3] (…) vertritt seit 08.03.2013 gemeinsam mit einem zweiten Geschäftsführer oder einem Prokuristen

C [naam 4] (…) vertritt seit 08.03.2013 gemeinsam mit einem kollektiv vertretungsbefugten Geschäftsführer

2.5.

Rabo Lease c.s. heeft een ‘Asset Purchase Agreement’ (hierna: de Overeenkomst) overgelegd die op 26 april 2015 door [naam 3] , namens Turbo-Chargers, is ondertekend en waarin Turbo-Chargers van Rabo Lease de wkk’s koopt. De door Rabo Lease c.s. overgelegde Overeenkomst is niet door Rabo Lease ondertekend. De Overeenkomst, die is opgesteld door Rabo Lease maar waarin de details zijn ingevuld door [naam 1] , vermeldt, voor zover hier van belang, het volgende:

The purchase price shall be EUR1,375,000 (…)

Upon signature of this Agreement 50% of the Purchase Price shall be paid by the Buyer to the Vendor, without any deduction, compensation or withholding. The remaining 50% shall be paid by the Buyer to the Vendor before transportation, but in any event before taking possession of the Equipment. Payment shall be in accordance with the payment instruction as stated in the invoice.

(…)

This Agreement shall be subject to the above provisions and to the General Terms and Conditions attached to this Agreement. (…).

2.6.

Op de Overeenkomst zijn, voor zover hier van belang, de volgende General Terms and Conditions van toepassing:

Article 2. Purchase Price and payment

The Buyer shall pay the Purchase Price to the Vendor on the date of signature of this Agreement by means of transfer to the bank account and in the currency stated in the associated invoice. In the event that the Purchase Price has not been received by the Vendor from the Buyer in full within 4 weeks of the due date, interest shall be automatically due, without any further notice, on the outstanding amount, subjected to an interest rate of one per cent (1%) per month, for every day calculated form the due date until the date of actual payment in full of the Purchase Price.

(…)

Article 6. Binding and Irrevocable Agreement

This Agreement shall be binding to the Parties and irrevocable upon signature, save compliance by the Parties with all and any ensuing obligations. After payment in full of the Purchase Price, the Vendor shall be under no obligation to repayment of any funds to the Buyer.

(…)

Article 11. Applicable law and jurisdiction

This agreement shall be governed by the laws of the Netherlands. Only the competent Dutch court in Amsterdam, the Netherlands, shall be competent to hear disputes that may ensue from this Agreement, (…). The applicability and effect of the United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods (Vienna Sales Conventions) shall be explicitly excluded by the Parties.

2.7.

In een e-mail van 28 april 2015 heeft [naam 3] aan [naam 1] een aantal vragen gesteld over de ontmanteling van de wkk’s. Deze e-mail vermeldt verder, voor zover hier van belang, het volgende:

16) Our people would start to work (after the down payment of course) on the 6th of May (the first three days only the electrical part). On the 12th of May we would like to start with the mechanical part and would keep on going until the end (also Saturday and Sunday).

2.8.

In een e-mail van 4 mei 2015 heeft [naam 3] aan onder meer [naam 1] onder meer het volgende meegedeeld:

We will get our payment tomorrow and will immediately transfer the money to you!

2.9.

Bij e-mail van 7 mei 2015 heeft [naam 3] aan onder meer [naam 1] het volgende, voor zover hier van belang, meegedeeld:

1) We will get the money not before Wednesday next week! The reason is that one final contract is missing and it will be signed today at 14:00 in Bratislava.(…)

2) On Thursday next week are public holidays so we will not see the money before Friday the 15th of May on our account.

3) We will immediately transfer is afterwards to pay the first 50% as agreed. Could you please send us an invoice for this amount?

2.10.

In een e-mail van 5 augustus 2015, om 15:28 uur, heeft [naam 1] aan [naam 3] onder meer gevraagd wanneer er door Turbo-Chargers gaat worden betaald.

2.11.

Bij e-mail van 5 augustus 2015, om 21:55 uur, heeft [naam 3] het volgende aan [naam 1] geantwoord:

When we met last time and when the problems came up we all agreed we wait until we get the money and we wrote to you in the meantime several times that problems came up and if you are able to sell them please go ahead! We also agreed that you will not send the contract to the leasing company without our ok and without our payment! So by now to threaten us with a signed contract (only form one part is not fair!) (…)

2.12.

In een e-mail van 6 augustus 2015, om 18:43 uur, heeft [naam 1] het volgende aan [naam 3] meegedeeld:

The reason that I didn’t send the contract to the lease company was that at the moment the contract was signed you told us that the project was delayed for only one or two weeks and that you could not pay us at that moment. The planning was that you started dismantling at the beginning of May 2015. I think it was very cooperative of us to give you some time to close your deal. It is now August and you ask again to postpone for 2 months. Each month cost us money. How will you compensated these months? (…)

I ask you again when you will dismantle the machines and when you will pay the money that we agreed in the contract (50% signing of the contract and 50% before the machines will be transported). I think it is very reasonable of us to give you time until October 2015 to finish the deal. The first amount of 50% you have to pay before the 1th of September 2015.

2.13.

Bij e-mail van 9 augustus 2015 heeft [naam 4] als volgt, voor zover hier van belang, op voormelde e-mail van 6 augustus 2015 van [naam 1] gereageerd:

1. The contract which was signed from our side had not been signed from your side due to two reasons which had been agreed between our companies:

(…) We always communicated that there is a certain minimum commercial risk in this deal. As long as no money had been transferred from our customer to our company we will not be able to execute the signed document and therefore also you did not sign the contract.

(…) As long as there is a commercial risk from our side you are free and not contractually binded to sell the engines to any customer. As you told us during our last meeting you have enquiries from other customers for these engines and we agreed that you are free to sell the engines if we will not be able to close the deal from our side with 100% (that means with flow of money).

2.14.

Bij brief van 24 november 2015 heeft mr. Beukers, namens Rabo Lease, Turbo-Chargers gesommeerd om binnen 14 dagen de in de Overeenkomst vermelde koopsom van € 1.375.000,-, vermeerderd met rente vanaf 26 april 2015, aan Rabo Lease te voldoen. Turbo-Chargers heeft daar niet aan voldaan.

2.15.

Op of omtrent 4 mei 2017 heeft Rabo Lease de Overeenkomst buitengerechtelijk ontbonden. Rabo Lease heeft de wkk’s daarna aan een derde partij verkocht.

3 Het geschil

3.1.

Rabo Lease c.s. vordert samengevat en na wijziging eis - bij uitvoerbaar bij voorraad te verklaren vonnis:

1. Turbo-Chargers te veroordelen tot betaling aan Rabo Lease van primair € 356.077,59 en subsidiair € 220.647,58, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 4 mei 2017 tot aan de dag der algehele voldoening,

2. Turbo-Chargers te veroordelen tot betaling aan Rabo Lease van € 6.775,- ten titel van buitengerechtelijke incassokosten, te vermeerderen met wettelijke rente vanaf 8 december 2015 tot aan de dag der algehele voldoening,

3. voor recht te verklaren dat Turbo-Chargers onrechtmatig heeft gehandeld jegens de tuinbouwbedrijven door tekort te schieten in de nakoming van haar verplichtingen uit hoofde van de overeenkomst met Rabo Lease, dan wel door met Rabo Lease de Overeenkomst te sluiten in de huidige vorm (zonder enige opschortende voorwaarde) en in de wetenschap dat onmiddellijke en onvoorwaardelijke nakoming niet mogelijk zou zijn, zonder daarvan aan de tuinbouwbedrijven mededeling te doen,

4. Turbo-Chargers te veroordelen tot betaling aan de tuinbouwbedrijven

(gezamenlijk) van de door hen als gevolg van het hiervoor onder punt 3 beschreven onrechtmatige handelen geleden schade, te begroten op € 732.698,40, te vermeerderen met de wettelijke rente over dit bedrag vanaf de dag van dagvaarding (26 januari 2016) tot aan de dag der algehele voldoening,

5. het door de rechtbank te wijzen vonnis te waarmerken als Europese executoriale titel en om haar ten aanzien van de beslissing een bewijs van waarmerking als Europese executoriale titel te verstrekken tot tenuitvoerlegging van het vonnis,

6. Turbo-Chargers te veroordelen in de kosten van deze procedure, te voldoen binnen veertien dagen na dagtekening van de uitspraak, en, in dien voldoening binnen die termijn niet plaatsvindt, te vermeerderen met de wettelijke rente over deze kosten vanaf veertien dagen na dagtekening van de uitspraak,

7. Turbo-Chargers te veroordelen in de nakosten.

3.2.

Turbo-Chargers voert verweer.

3.3.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.

4 De beoordeling

4.1.

De vorderingen van Rabo Lease c.s. hebben als uitgangspunt dat door de ondertekening door [naam 3] van de Overeenkomst op 26 april 2015, tussen Rabo Lease en Turbo-Chargers een overeenkomst tot stand is gekomen. Rabo Lease c.s. stelt dat Turbo-Chargers ten onrechte niet is overgegaan tot de betaling van de in de Overeenkomst vermelde koopsom, dat Turbo-Chargers daarmee tekort is geschoten in de nakoming van de Overeenkomst en dat Turbo-Chargers als gevolg daarvan aan Rabo Lease de schade dient te vergoeden wegens de vertraging in de voldoening van de koopsom. In het kader daarvan vordert Rabo Lease c.s. primair, op grond van artikel 2 van de op de Overeenkomst van toepassing zijnde General Terms and Conditions, dat Turbo-Chargers aan Rabo Lease vanaf 25 mei 2015 een contractuele rente van 1% per maand betaalt over de niet door Turbo-Chargers betaalde koopsom. Subsidiair vordert Rabo Lease c.s. dat Turbo-Chargers vanaf 25 mei 2015 de wettelijke handelsrente over de niet betaalde koopsom aan Rabo Lease voldoet. Verder stelt Rabo Lease c.s. dat Turbo-Chargers door het niet nakomen van de Overeenkomst onrechtmatig jegens de tuinbouwbedrijven heeft gehandeld, omdat de belangen van de tuinbouwbedrijven nauw betrokken waren bij de nakoming door Turbo-Chargers van de Overeenkomst. Turbo-Chargers dient daarom tevens aan de tuinbouwbedrijven de schade te vergoeden die zij hebben geleden als gevolg van het onrechtmatig handelen door Turbo-Chargers, aldus steeds Rabo Lease c.s.

4.2.

Het verweer van Turbo-Chargers komt er op neer dat zij stelt dat op 26 april 2015 geen overeenkomst tussen Turbo-Chargers en Rabo Lease c.s. tot stand is gekomen omdat Rabo Lease de overeenkomst niet heeft ondertekend en, op grond van artikel 6 van de General Terms and Conditions, de Overeenkomst pas bindend en onherroepelijk is nadat beide partijen de overeenkomst hebben ondertekend. Daarnaast stelt Turbo-Chargers dat [naam 3] Turbo-Chargers niet rechtsgeldig heeft vertegenwoordigd omdat [naam 3] niet bevoegd was om alleen en zelfstandig namens Turbo-Chargers een overeenkomst te sluiten en dat dit ook voor Rabo Lease op grond van het Oostenrijkse Firmenbuch kenbaar kon zijn.

4.3.

Uit de stellingen van partijen volgt dat de kern van het geschil primair de vraag is of met de ondertekening door [naam 3] van de Overeenkomst op 26 april 2015, tussen Rabo Lease en Turbo-Chargers een overeenkomst tot stand is gekomen. In artikel 11 van de op de Overeenkomst van toepassing zijnde General Terms and Conditions is bepaald dat de Overeenkomst wordt beheerst door Nederlands recht (zie 2.6). Gelet hierop en op het bepaalde in de artikelen 3, eerste lid, en 10, eerste lid, van de Verordening (EG) nr. 593/2008 inzake het recht dat van toepassing is op verbintenissen (Rome I), zal voormelde vraag daarom naar Nederlands recht worden beoordeeld.

4.4.

Voorop wordt gesteld dat een overeenkomst tot stand komt door aanbod en de aanvaarding daarvan (artikel 6:217, eerste lid, van het Burgerlijk Wetboek (BW)). Dat betekent echter niet dat de totstandkoming van een overeenkomst slechts aan de hand van een aanbod en een daarop aansluitende aanvaarding kan worden vastgesteld. Het antwoord op de vraag of een overeenkomst tot stand is gekomen, is afhankelijk van hetgeen partijen over en weer hebben verklaard en uit elkaars verklaringen hebben afgeleid en in de gegeven omstandigheden redelijkerwijs mochten afleiden. Aanbod en aanvaarding hoeven niet uitdrukkelijk plaats te vinden, zij kunnen in elke vorm geschieden en kunnen besloten liggen in een of meer gedragingen.

4.5.

Vast staat dat [naam 3] op 26 april 2015 namens Turbo-Chargers een handtekening onder de Overeenkomst heeft gezet. Verder wordt vastgesteld dat in het Oostenrijkse Firmenbuch staat vermeld dat [naam 3] alleen tezamen met een andere bestuurder of een gemachtigde bevoegd is namens Turbo-Chargers verbintenissen aan te gaan (zie 2.4). Anders dan door Turbo-Chargers aangevoerd, is de rechtbank van oordeel dat Turbo-Chargers geen rechtsgeldig beroep op het ontbreken van een handtekening van een andere bestuurder of gemachtigde van Turbo-Chargers toekomt, nu [naam 4] , medebestuurder van Turbo-Chargers, in de e-mail van 9 augustus 2015 aan [naam 1] met betrekking tot de Overeenkomst heeft geschreven: “The contract which was signed from our side” (zie 2.13). Hieruit heeft Rabo Lease gerechtvaardigd mogen afleiden dat naast [naam 3] ook (de) andere bestuurders van Turbo-Chargers instemden met de ondertekening door [naam 3] van de Overeenkomst en dat de Overeenkomst bevoegd namens Turbo-Chargers was ondertekend.

4.6.

Ten aanzien van het verweer van Turbo-Chargers dat Rabo Lease de overeenkomst niet heeft ondertekend en het beroep op artikel 6 van de General Terms and Conditions door Turbo-Chargers in dat kader, wordt overwogen dat het bij de beantwoording van de vraag hoe dat artikel moet worden uitgelegd niet slechts gaat om de (zuiver) taalkundige uitleg van artikel 6 van de General Terms and Conditions, maar dat het tevens aankomt op de zin die partijen in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan het in artikel 6 van de General Terms and Conditions bepaalde mochten toekennen en op hetgeen zij te dien aanzien redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten. Steeds zijn daarbij van beslissende betekenis alle concrete omstandigheden van het geval, gewaardeerd naar hetgeen de redelijkheid en billijkheid meebrengen.

4.7.

Artikel 6 van de General Terms and Conditions, voor zover hier van belang, bepaalt: “This Agreement shall be binding to the Parties and irrevocable upon signature, (…)”. Op grond van de overgelegde stukken het ter comparitie verhandelde is de rechtbank van oordeel dat de door Turbo-Chargers gegeven uitleg van dat artikel, dat de overeenkomst pas bindend is als beide partijen hebben getekend, hier moet worden gevolgd. Van belang daarvoor is allereerst dat ter comparitie van de zijde van Rabo Lease c.s. desgevraagd is verklaard dat de strekking van artikel 6 van de General Terms and Conditions is dat Rabo Lease nog altijd kan bepalen of zij wel of geen handtekening onder de overeenkomst zet. De rechtbank begrijpt daaruit dat Rabo Lease zich pas aan de overeenkomst gebonden acht nadat zij ook zelf de overeenkomst heeft ondertekend. Dit sluit aan de bij de door Turbo-Chargers gegeven uitleg van dat artikel. Voorts is de rechtbank van oordeel dat Turbo-Chargers op grond van het handelen van [naam 1] , die, zoals ter comparitie verklaard, niet bevoegd was om de overeenkomst namens Rabo Lease te ondertekenen maar wel beschikte over een mandaat om namens Rabo Lease met Turbo-Chargers te onderhandelen, ook redelijkerwijs die betekenis aan het bepaalde in artikel 6 van de General Terms and Conditions heeft mogen toekennen. Uit de e-mail die [naam 1] op 6 augustus 2015 (zie 2.12) aan [naam 3] heeft verzonden en uit hetgeen hij in dat verband ter comparitie heeft verklaard, blijkt immers dat hij met de doorzending aan Rabo Lease van de door [naam 3] ondertekende overeenkomst heeft gewacht, omdat anders de verplichting voor Turbo-Chargers om 50% van de in de Overeenkomst vermelde koopsom aan Rabo Lease te betalen direct zou ingaan. Zolang Rabo Lease nog niet over de Overeenkomst beschikte en die nog niet had ondertekend, trad de Overeenkomst dus nog niet in werking. Nu Rabo Lease c.s. ook zelf artikel 6 van de General Terms and Conditions zo uitlegt dat zij pas aan een overeenkomst is gebonden nadat zij die heeft ondertekend en [naam 1] aanvankelijk ook als zondig heeft gehandeld, ziet de rechtbank, anders dan door Rabo Lease c.s. aangevoerd, in de gegeven omstandigheden onvoldoende grond om het beroep van Turbo-Chargers op artikel 6 van de General Terms and Conditions naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar te achten.

4.8.

Nu Rabo Lease c.s. niet een ook door Rabo Lease ondertekende versie van de Overeenkomst heeft overgelegd en daarnaast gesteld noch gebleken is dat Rabo Lease op enig moment de Overeenkomst heeft ondertekend, volgt daaruit dus dat de Overeenkomst niet door Rabo Lease is aanvaard, althans dat Turbo-Chargers dat op grond van voormelde omstandigheden redelijkerwijs zo heeft mogen begrijpen. Daarmee is tussen Turbo-Chargers en Rabo Lease dus geen overeenkomst tot stand gekomen. De vorderingen van Rabo Lease zijn daarmee niet toewijsbaar. Hetzelfde geldt voor de vorderingen van de tuinbouwbedrijven. Die vorderingen hebben immers allemaal als grondslag dat er op 26 april 2015 tussen Rabo Lease en Turbo-Chargers met betrekking tot de wkk’s een bindende overeenkomst tot stand is gekomen, in welke stelling de tuinbouwbedrijven niet worden gevolgd. Reeds daarom slagen ook de vorderingen van de tuinbouwbedrijven niet.

4.9.

De conclusie uit het voorgaande is dat de vorderingen van Rabo Lease c.s. dienen te worden afgewezen.

4.10.

Rabo Lease c.s. zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van Turbo-Chargers worden begroot op:

- griffierecht € 3.903,00

- salaris advocaat 6.422,00 (2 punten × tarief € 3.211,00)

Totaal € 10.325,00

5 De beslissing

De rechtbank

5.1.

wijst de vorderingen af,

5.2.

veroordeelt Rabo Lease c.s. hoofdelijk in de proceskosten, aan de zijde van Turbo-Chargers tot op heden begroot op € 10.325,00, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in art. 6:119 BW met ingang van veertien dagen na de betekening van dit vonnis tot aan de voldoening,

5.3.

veroordeelt Rabo Lease c.s. hoofdelijk in de na dit vonnis ontstane kosten, begroot op € 131,00 aan salaris advocaat, te vermeerderen, onder de voorwaarde dat Rabo Lease c.s. niet binnen 14 dagen na aanschrijving aan het vonnis heeft voldaan en er vervolgens betekening van de uitspraak heeft plaatsgevonden, met een bedrag van € 68,00 aan salaris advocaat en de explootkosten van betekening van de uitspraak, en te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in art. 6:119 BW over de nakosten met ingang van veertien dagen na de betekening van dit vonnis tot aan de voldoening.

Dit vonnis is gewezen door mr. P.J. van Eekeren, rechter, bijgestaan door mr. P.J. van Vliet, griffier, en in het openbaar uitgesproken op 5 juli 2017.1

Voetnoten

1
type: PJvV

coll: