Financieel recht

Het domein financieel recht is een relatief jong rechtsgebied dat volop in ontwikkeling is doordat nieuwe wet- en regelgeving elkaar in rap tempo opvolgen. Dit is verder versterkt door de wereldwijde financiële crisis van 2008. Binnen financieel recht staat de regulering van de financiële markten en financiële instellingen centraal en worden meerdere rechtsgebieden bestreken zoals het bestuursrecht, het civiele recht en het Europese recht.

Onderwerpen binnen het financieel recht

Onderwerpen binnen het financiële recht zijn onder meer de juridische aspecten van het toezicht op financiële sector, de werking van de financiële markten, financieringstransacties, marktmisbruik, betalingsverkeer, de zorgplicht van financiële dienstverleners, corporate governance binnen financiële instellingen, herstel en afwikkeling van banken of verzekeraars en aansprakelijkheid in de financiële sector. Maar denk ook aan wet- en regelgeving ten aanzien van beursintroducties en fusies en overnames.

Spelers in de financiële sector

Grote spelers in de financiële sector zijn de banken, verzekeraars, beleggingsinstellingen, effectenbemiddelaars en pensioenfondsen. Daarnaast kennen deze financiële instellingen zowel nationale toezichthouders als de Autoriteit Financiële Markt (AFM), De Nederlandsche Bank (DNB) als Europese toezichthouders waarbij gedacht kan worden aan de Europese Centrale Bank (ECB), de European Banking Authority (EBA), de European Securities and Markets Authority (ESMA) en de European Insurance and Occupational Pensions Authority (EIOPA).

Wft als spil binnen het financieel recht

De Wet op het financieel toezicht (Wft) vormt een belangrijke spil binnen het financiële recht en regelt het toezicht op bijna de gehele financiële sector in Nederland. Hierin staat beschreven aan welke eisen financiële instellingen zoals onder meer banken en verzekeraars moeten voldoen om zich aan de wet te houden.

De wet bestaat uit vijf delen en wordt verder uitgewerkt in zogenaamde ‘AMvB’s’ (algemene maatregelen van bestuur), ministeriële regelingen en regels die zijn opgesteld door de toezichthouders. De Wft is alsvolgt opgebouwt:

  • Deel 1: Algemeen deel. Dit deel wordt uitgewerkt in het Besluit bekostiging financieel toezicht (AmvB 1), het Besluit definitiebepalingen Wft (AMvB 2) en het Besluit boetes Wft (AMvB 3);
  • Deel 2: Markttoegang financiële deelnemingen. Dit deel wordt uitgewerkt in het Besluit markttoegang financiële ondernemingen Wft (AMvB 4) en het Besluit reikwijdte bepalingen Wft (AMvB 4a);
  • Deel 3: Prudentieel toezicht financiële ondernemingen. Dit deel wordt uitgewerkt in het Besluit prudentiële regels Wft (AMvB 5), het Besluit bijzondere prudentiële maatregelen, beleggerscompensatie en depositogarantie (AMvB 6) en het Besluit prudentieel toezicht financiële groepen (AMvB 7);
  • Deel 4: Gedragstoezicht financiële ondernemingen. Dit deel wordt uitgewerkt in het Besluit gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft (Bgfo); en
  • Deel 5: Gedragstoezicht financiële markten. Dit deel wordt uitgewerkt in het Besluit melding zeggenschap en kapitaalbelang in uitgevende instellingen (AMvB 9), het Besluit marktmisbruik Wft (AMvB 10) en het Besluit openbare biedingen (AMvB 11).

Andere relevante wetgeving is onder meer de Wet toezicht effectenverkeer 1995 (Wte 1995), de Wet toezicht financiele verslaggeving (Wtfv), de Pensioenwet (PW), de Wet giraal effectenverkeer (Wge) en de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft).

De financiële crisis en de opkomst van Europese regelgeving

Sinds de financiële crisis van 2008 kent het domein financieel recht een ongekende dynamiek dat het beste te vergelijken valt met de oerknal. Wet- en regelgeving binnen het financieel recht dijt niet alleen uit, maar versnelt eveneens. Hierdoor is niet alleen de Wft maatgevend, maar ook wet- en regelgeving vanuit Europa zoals onder meer Markets in Financial Instruments Directive II (MiFID II) en de Payment Services Directive II (PSD II). Daarnaast worden financiële instellingen in toenemende mate geconfronteerd met gedelegeerde regelgeving van Europese toezichthouders door middel van de invoering van Regulatory Technical Standards (RTS) en Implementing Technical Standards (ITS) van onder meer de Europese toezichthouders EBA en ESMA.  

Overige ontwikkelingen binnen het domein financieel recht zijn onder meer de toenemende aandacht voor ethische aspecten binnen financiële markten naar aanleiding van de wereldwijde financiële crisis van 2008. Denk daarbij onder meer aan de bankierseed dat sinds april 2015 voor alle medewerkers van banken in werking is getreden en het daarmee verbonden tuchtrecht voor banken. Daarnaast is de toenemende globalisering van de financiële markten van belang waardoor kapitaaleisen die aan banken worden gesteld zijn neergelegd door Basel Committee on Banking Supervision. Deze ontwikkelingen maken het financieel recht tot een dynamisch rechtsgebied.

Wat biedt Sdu u op het gebied van financieel recht?

We tonen u graag een selectie van de vakinformatie op het gebied van financieel recht. Niet alleen biedt Sdu het Commentaar op het Financieel Recht maar ook sinds 2016 het Tijdschrift Financieel Recht in de Praktijk (FRP). Daarnaast wordt u dagelijks op de hoogte gehouden van relevante uitspraken, ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving en sectorale berichtgeving van desbetreffende toezichthouders binnen Sdu OpMaat Financieel recht. Op deze pagina vindt u actuele content die we samen met experts uit de rechtspraktijk creëren.

Financieel recht in de webshop

Naar de webshop

Toegang tot al onze juridische informatie?

    • Neem een dag- of weekabonnement op onze online databank OpMaat
    • Krijg direct toegang tot al onze bronnen en vindt het antwoord op uw zoekvraag
Meer informatie
(- Artikelen)

Uit het archief

Meer artikelen laden