Op weg naar een vernieuwde leer van de rechtspersoon?


1. WPNR 7088 was gewijd aan het sectorale rechtspersonenrecht. Het rechtspersonenrecht dus, zoals dit in enkele bijzondere sectoren van de samenleving geldt. In dit nummer zijn enkele beschouwingen opgenomen die over het algemene rechtspersonenrecht gaan. Ik wil in deze korte, introducerende verhandeling enkele algemene opmerkingen over de rechtspersoon maken. Mijn aangrijpingspunt is het door Maarten Kroeze bewerkte Asser-deel over de Rechtspersoon dat in 2015 is verschenen en de negende druk van dat deel is. Dat is een prachtig, evenwichtig, genuanceerd en goed geschreven boek. Over ieder onderwerp dat in het boek aan de orde komt heeft Kroeze diep nagedacht. Het behandelt ook een veelheid aan moeilijke onderwerpen, zoals het besluit, de vertegenwoordiging van rechtspersonen, bestuurdersaansprakelijkheid, de omzetting, de fusie en splitsing. Ook de jaarrekening en de medezeggenschap komen uitgebreid en diepgaand aan de orde. Een bewerking van een boek met zulke uiteenlopende onderwerpen is een prestatie die bewondering afdwingt.

2. Bij één kwestie wil ik een paar kanttekeningen plaatsen. Dat betreft de keuze van Kroeze om de theoretische beschouwingen van Paul Scholten over de rechtspersoon te handhaven. Die beschouwingen zijn te vinden in par. 1.3 van het Asser-deel. De ideeen van Scholten zijn natuurlijk heel mooi. Scholten was een groot jurist. Zo is het mijns inziens nog steeds juist dat Scholten de rechtspersoon als een abstractie ziet (de rechtspersoon behoort tot de imaginaire werkelijkheid die niettemin grote invloed op de samenleving heeft1), maar die steeds weer correctie behoeft door terug te grijpen op achterliggende verhoudingen en de werkelijkheid waarin de rechtspersoon wortelt (p. 17). Ook treffend…

Verder lezen
Terug naar overzicht