Focus banner

 

Focus 2019: Werk in uitvoering
In oktober 2018 is de vijfde reguliere editie van Focus verschenen. Aan de hand van Prinsjesdag blikken we vooruit op het jaar dat komen gaat. Specifieker geformuleerd: wat heeft Den Haag beleidsmatig voor de overheid in petto? Deze Prinsjesdag was de eerste voor het VVD-CDA-D66-CU-kabinet. De economie groeit in 2019 voor het zesde jaar op rij en de werkloosheid daalt naar 3,5 procent. ‘Daarmee is dit het moment om opnieuw richting te kiezen,’ zo lazen we in de troonrede. ‘Een steeds beter land is niet vanzelfsprekend, maar vergt permanent onderhoud en vernieuwing. Vertrouwen in de toekomst is werk in uitvoering.’

Voor de overheid is er inderdaad genoeg te doen, zo blijkt uit de beleidsvoornemens die het kabinet op Prinsjesdag kenbaar maakte. Heel verrassend was het allemaal niet voor wie het regeerakkoord kent, maar er waren genoeg aanknopingspunten voor een mooie editie van Focus. Zo kwamen in het gesprek met Reinier van Zutphen en Joyce Sylvester van de Nationale ombudsman onder meer digitalisering, participatie en schuldhulpverlening aan bod. Belangrijke dossiers voor het kabinet en dus ook voor de Nationale ombudsman, die de overheid waar nodig op de vingers tikt en op die manier scherp probeert te houden. In het Interbestuurlijk programma hebben de overheden afgesproken een aantal grote maatschappelijke opgaven samen aan te pakken. Met Nadja Jungmann bespraken we de mogelijkheden hiertoe op het gebied van schuldhulpverlening. Het klimaat mag in deze uitgave niet ontbreken. Over de maatregelen die straks in het Klimaatakkoord worden vastgelegd, wordt nog flink gesteggeld, maar vaststaat dat alle gemeenten volgend jaar een klimaatstresstest moeten hebben uitgevoerd. Friesland loopt daarin voorop en geldt als voorbeeld voor de rest van het land. We noemden zojuist al even de economische voorspoed waarin we verkeren. Toch is er genoeg dreiging vanuit het buitenland om niet op onze lauweren te rusten. Denk aan de brexit – op het moment van schrijven is nog steeds onzeker hoe dit in 2019 vorm gaat krijgen – en de handelsoorlog waar de Amerikaanse president Trump het steeds over heeft. Over het sociaal domein heeft Kirsten Veldhuijzen haar gedachten laten gaan. Ze schreef een mooi essay over de tragiek van het onzichtbare succes. Tot slot doken we in een aantal andere onderwerpen, zoals de digitalisering van de overheid, de strijd tegen ondermijning, regionale economische samenwerking en de ongrijpbare gemeenschappelijke regelingen.

Eerdere edities
Sdu Focus is een tijdschrift waarin we aan de hand van de kabinetsplannen vooruitblikken op de beslissingen die volgend jaar genomen gaan worden. In het najaar van 2014 verscheen de eerste editie waarin we een tussenbalans opmaakten van Rutte II. We brachten in kaart welke akkoorden het kabinet tot op dat moment had gesloten met wisselende coalities en organiseerden een debat over de bestuurlijke inrichting van Nederland. Ook zoomden we in op een aantal specifieke beleidsterreinen, waarop in 2015 beweging te verwachten viel, zoals jeugdzorg, energie en arbeidsmarkt.

Voor de editie van Sdu Focus die in het najaar van 2015 uitkwam, blikten we vooruit naar 2016. Wat valt er in het pre-verkiezingsjaar nog van het kabinet te verwachten? Een groot aantal voornemens uit het regeerakkoord is al in wetgeving en beleid omgezet, maar wat moet er in 2016 nog gebeuren en, belangrijker nog, hoe gaat het kabinet dit realiseren?     

Met de derde editie (oktober 2016) liepen we alvast vooruit op de kabinetsformatie en brachten we in kaart welke beleidsopties een nieuw kabinet zou hebben. Met het coververhaal agendeerden we een breder probleem: het tanende vertrouwen in politiek en overheid. Wat kan een volgend kabinet doen om het vertrouwen van de burger te herwinnen? Daarnaast stelden we vijf huidige Kamerleden de vraag of het misschien de inrichting van het openbaar bestuur is, die aan verandering toe is.

In oktober 2017 is de vierde editie van Focus verschenen. De kabinetsformatie voor Rutte III was op dat moment nog in volle gang, dus blikten we met deze editie van Focus iets verder vooruit dan een jaar. Met welke brede politieke en maatschappelijke ontwikkelingen heeft het kabinet de komende regeringsperiode te maken? Het adagium ‘wen er maar aan…’ is een kapstok voor deze editie van Focus. Wen er maar aan dat de dreiging van terrorisme onverminderd voortduurt. Wen er maar aan dat de deeleconomie steeds populairder wordt. Wen er maar aan dat links-rechtstegenstellingen vervagen. Wen er maar aan dat het klimaat verandert. Wat is op al deze ontwikkelingen het antwoord van de overheid?

Focus Europa
In aanloop naar de verkiezingen voor het Europees Parlement – op 23 mei 2019 – hebben we in september 2018 een speciale editie van Focus  uitgebracht over de impact van Europa.