AI gebruiken is één ding – het kunnen uitleggen is een ander
Hoe de AI Act je kantoor dwingt tot transparantie – en waarom dat goed nieuws is
Stel: je gebruikt AI om een bezwaarschrift op te stellen. De inspecteur vraagt: “Hoe is dit tot stand gekomen?” Kun je dat antwoorden? Niet vaag, maar concreet – welke tool, welke bronnen, wie heeft het beoordeeld? De Europese AI Act maakt die vraag straks niet vrijblijvend. Uitlegbaarheid wordt de norm. Niet omdat Brussel dat leuk vindt, maar omdat vertrouwen meetbaar moet zijn.
Van evidence pack tot transparantie
In mijn praktijk werk ik met wat ik een evidence pack noem: een gestructureerd dossier dat vastlegt hoe een AI-ondersteund advies tot stand kwam. Welke prompt is gebruikt, welke bronnen zijn geraadpleegd, wie heeft het resultaat gecontroleerd en wat is aangepast. Geen papieren ballast, maar een systeem dat rust brengt.
De ruggengraat daarvan is je CRM-omgeving – bij ons Tess/Salesforce: één plek waarin prompts, bronnen, reviews en transparantie samenkomen. Met workflow-poorten die ervoor zorgen dat geen enkel stuk de deur uitgaat zonder transparantiezin, vier-ogen-review en compleet evidence pack.
Transparantie is geen zwakte
Sommige adviseurs vrezen dat het vermelden van AI-gebruik afbreuk doet aan hun gezag. Het tegendeel is waar. Eén korte zin onderaan je brief – “Bij de totstandkoming is een AI-hulpmiddel gebruikt. De inhoud is juridisch getoetst en vastgesteld door [naam].” – straalt controle en professionaliteit uit.
Wie open kaart speelt over AI, bouwt vertrouwen. Bij cliënten, bij de inspecteur, en bij de rechter. Dat is geen marketingverhaal. Dat is vakmanschap.
De drie woorden die alles samenvatten
De AI Act draait uiteindelijk om drie begrippen: policy (wat mag wel en niet), process (hoe borg je dat) en proof (hoe toon je het aan). Wie die drieslag op orde heeft, is niet alleen compliant – maar ook audit-ready.
Over Ron Meijer
Ron Meijer is een trotse Friese register belastingadviseur (RB) met een kantoor in de binnenstad van Leeuwarden en heeft in 2025 de Legal Rebel Award gewonnen! Daarnaast is hij de man achter Blauwe Vrijdag B.V. en auteur van het boek 'AI in de fiscale praktijk'