AI-adoptie in de fiscale praktijk: van losse experimenten naar een vaste werkwijze

AI structureel opnemen in de fiscale praktijk klinkt aantrekkelijk, maar waar begin je? Veel fiscalisten experimenten weleens met chatbots, slimme zoekassistenten en geavanceerde analysetools, maar van een echte doorbraak is veelal geen sprake. Terwijl de één AI al dagelijks gebruikt als waardevolle sparringpartner, worstelen anderen nog aarzelend met de start. Waar moet je beginnen? Kun je de output vertrouwen? En hoe zit het eigenlijk met de kwaliteit, betrouwbaarheid en veiligheid van gevoelige gegevens?

Voor veel kantoren is dit een herkenbaar plaatje: de technologie is er, maar een duidelijke en gestructureerde werkwijze ontbreekt vaak nog. Met dit stappenplan helpen we teams om AI zorgvuldig en structureel te integreren. Niet als vervanger van de fiscalist, maar juist als slimme sparringpartner!

Belang van gezamenlijke aanpak 
AI biedt veel kansen, maar brengt ook uitdagingen met zich mee. Juist daarom is een gezamenlijke aanpak zo belangrijk. Zonder duidelijke afspraken over review, eigenaarschap en dataveiligheid neemt het risico op fouten aanzienlijk toe. Daarnaast ontstaat in veel organisaties zogenoemde 'schaduw-AI': medewerkers gebruiken verschillende AI-tools op eigen initiatief, zonder gezamenlijke afspraken over controle, bronnen of gegevensgebruik. Dat maakt het lastig om kwaliteit, consistentie en betrouwbaarheid te borgen. En juist in de fiscale praktijk, waar precisie, controleerbaarheid en vertrouwen cruciaal zijn, is dat onacceptabel.

De oplossing ligt niet in méér tools, maar in een gestructureerde aanpak die begint bij het probleem in plaats van bij de technologie. Zo voorkom je niet alleen dat je rechtstreeks in één van de AI-valkuilen terechtkomt, maar zorg je er ook voor dat jouw kantoor optimaal gebruik kan maken van alles wat AI te bieden heeft.

Oefening baart kunst 
Mooi gezegd, maar hoe dan? AI-adoptie is geen simpele opgave en zeker niet in een dag gerealiseerd. Daarom heeft Lefebvre Sdu een speciaal stappenplan ontwikkeld om fiscalisten te ondersteunen bij dit proces.

Het stappenplan biedt een helder vier-stappenmodel, verdeeld over acht weken. Een veelgemaakte fout is om direct een nieuwe tool te introduceren in de hoop dat medewerkers deze vanzelf gaan gebruiken. Succesvolle AI-adoptie begint juist bij een concreet vraagstuk uit de praktijk. Waar ben je veel tijd aan kwijt, wat vertraagt het werkproces of frustreert het team? Pas wanneer dat helder is, kun je bepalen of en hoe AI daadwerkelijk waarde toevoegt. Doorloop vier simpele maar krachtige vragen: welk probleem lossen we op, welke waarde levert dat op, welke werkwijze past daarbij en hoe zorgen we voor een zorgvuldige invoering?

En dan? Aan de slag gaan! Theorie is één onderdeel maar zonder oefenen kom je niet ver. Aan de slag gaan en leren hoe je AI voor jou kan laten werken is een onmisbare stap. Daarom kies je tijdens het stappenplan voor één afgebakende use case die klein genoeg is om snel te testen, maar relevant genoeg om écht van te leren. Zo voorkom je dat AI een leuk experiment blijft en bouw je meteen aan vertrouwen en momentum.

AI vervangt de fiscalist niet  
Niet alleen de eerdergenoemde uitdagingen rondom AI zorgen voor aarzeling en wantrouwen. Veel fiscalisten zijn ook huiverig omdat de angst heerst dat er banen gaan verdwijnen door de komst van (fiscale) AI-tools. Wim van Groningen, partner en directielid bij Lansigt accountants en belastingadviseurs, neemt die zorgen weg. In onze nieuwe podcast, AI-adoptie in de fiscale praktijk: van experiment naar werkpraktijk, benadrukte hij wederom het belang van de fiscalist en de rol van AI. “AI excelleert vooral als research-assistent. Het helpt bij eerste analyses, scenariovergelijkingen en het structureren van informatie. De echte waarde ontstaat pas wanneer de fiscalist de output kritisch beoordeelt en vertaalt naar cliëntgericht advies”, aldus Wim.

Gelukkig vervangt AI de fiscalist voorlopig dus niet. Wel kan het een uitstekende ondersteuning bieden bij taken die veel tijd vragen of een eerste, heldere analyse nodig hebben. Denk aan het verkennen van een nieuw vraagstuk, het structureren van grote hoeveelheden informatie, het vergelijken van scenario’s of het opstellen van een eerste opzet voor een memo. Juist door AI slim in te zetten als assistent en sparringpartner, ontstaat er eindelijk ruimte voor datgene waar jij écht het verschil maakt: diepgaande vakinhoudelijke beoordeling, scherp advies en waardevol klantcontact. En is dat voor velen niet één van de mooiste onderdelen van het vak?

Ben jij ook klaar om de stap te zetten en durf je de uitdaging aan? Luister dan naar de podcast en ga zelf aan de slag met het stappenplan!

Tekst: Teri Soekkha