Delegeren over het graf heen door de (aanstaande) erflater

In ons recht is het mogelijk te bepalen dat een volmacht doorloopt na het overlijden van de volmachtgever, mits dit uitdrukkelijk is bepaald (art. 3:74 BW). Het moet uiteraard een handeling betreffen die de volmachtgever zelf ook zou kunnen verrichten als hij nog langer geleefd zou hebben. Een aanstaande erflater, A, zou dus een volmacht kunnen geven aan X om zijn huis te verkopen, te leveren of te verhuren, ook na A’s overlijden. De gezamenlijke erfgenamen zouden de volmacht kunnen herroepen, maar A kan de volmacht onherroepelijk of beperkt onherroepelijk maken. Op deze wijze kan over het graf van een aanstaande erflater gedelegeerd worden. Uiteraard kan de bevoegdheid tot vertegenwoordiging in beginsel niet worden uitgebreid tot erfrechtelijke handelingen, omdat het testament van de aanstaande erflater daarvoor de enige door de wet aangewezen bron is. Maar ook in erfrechtelijke verhoudingen zijn er wellicht mogelijkheden tot delegatie. Daarover thans.

1 Erfrechtelijke delegatie

De door de wet aangegeven figuren bij uitstek om de wil van een erflater uit te voeren zijn de executeur (art. 4:142 e.v. BW) en de afwikkelingsbewindvoerder (art. 4:153 e.v. BW). De executeur is bij uitstek de uitvoerder van de erfrechtelijke beschikkingen van de testateur. Zijn bevoegdheden zijn echter door de wet duidelijk omschreven en aangepast, zodat zijn basis is en blijft de uiterste wil (het testament) die hij moet uitvoeren; het gaat om uitvoeringshandelingen. Hij kan wel legaten uitkeren, schulden van de nalatenschap betalen en dergelijke; hij mag hoogstens een verdeling voorbereiden, maar deze niet zelfstandig tot stand…