Productverantwoordelijkheid in de levensmiddelenketen - 14 Aanvullende informatie over productaansprakelijkheid
Dit hoofdstuk geeft aanvullende informatie over productaansprakelijkheid. Deze informatie is bedoeld als achtergrondinformatie voor degenen die zich verder willen verdiepen in deze materie.
Aan de orde komen de volgende onderwerpen: beperking en matiging van de omvang van de aansprakelijkheid, gedeeltelijke aansprakelijkheid van een producent, risicoaanvaarding (het willens en wetens aanvaarden van een risico), productaansprakelijkheid (deze blijft niet als een zwaard van Damocles boven het hoofd van de producent hangen. Zij is begrensd in tijd). Het uitsluiten en het nemen van regres komt als laatste aan de orde. Regres nemen is het verhalen van de schade op de veroorzaker ervan. De belangrijkste onderwerpen voor de levensmiddelenindustrie zijn massaschade, marktaandeelaansprakelijkheid en samenloop van aansprakelijkheidsstellingen.
14.1 Omvang aansprakelijkheid
Op grond van de regeling over productaansprakelijkheid is de producent aansprakelijk voor de schade veroorzaakt door een gebrekkig product dat hij in het verkeer heeft gebracht. De omvang van de aansprakelijkheid kan worden beperkt en gematigd. De producent kan ook slechts gedeeltelijk aansprakelijk zijn.
14.1.1 Beperking
De Richtlijn productaansprakelijkheid biedt elke lidstaat de mogelijkheid om te bepalen dat de volledige aansprakelijkheid van de producent voor schade wordt beperkt. Het gaat dan om schade als gevolg van dood of lichamelijk letsel en veroorzaakt door identieke artikelen die hetzelfde gebrek vertonen. Het schadebedrag kan worden beperkt tot een bedrag van ten minste € 70 miljoen. Dat betekent dat lidstaten een financiële bovengrens mogen stellen van minimaal € 70 miljoen.
Nederland en veel andere lidstaten hebben geen gebruikgemaakt van deze optie. Duitsland, Spanje en Portugal hebben wel een beperking opgenomen in hun nationale wetgeving. Duitsland heeft deze grens gesteld op € 85 miljoen.
14.1.2 Matiging
De implementatie van de Richtlijn productaansprakelijkheid in de nationale wetgeving zet nationale bepalingen van de lidstaten met betrekking tot onstoffelijke (immateriële) schade niet opzij. Dat wil zeggen dat het nationaal recht blijft gelden. Voor Nederland betekent dit dat de aansprakelijkheid kan worden verminderd of zelfs opgeheven bij 'eigen schuld'. Artikel 6:185 lid 2 BW geeft deze mogelijkheid aan als de schade veroorzaakt is door een gebrek in het product en door schuld van de benadeelde of van een persoon voor wie de benadeelde aansprakelijk is.
Iemand die willens en wetens kaas gaat eten waarop een dikke laag schimmel zit (geen schimmelkaas!) en vervolgens in het ziekenhuis belandt, zal niet het volledige bedrag aan ziekenhuiskosten kunnen verhalen bij de kaasproducent. Een deel ervan zal hij zelf moeten dragen.
Het derde lid van artikel 6:185 BW geeft aan dat de aansprakelijkheid niet wordt verminderd als de schade zowel door een gebrek als door de gedraging van een derde is veroorzaakt.
Matigen van de wettelijke verplichting tot schadevergoeding is wel mogelijk als de toekenning van volledige schadevergoeding in de…