Sign. - Zorgplicht notaris verlijden hypotheekakte tegenover andere schuldeisers hypotheekgever (Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden zp Arnhem 14 juli 2015, ECLI:NL:GHARL:2015:5299, «JOR» 2015/351, m.nt. mr. dr. I. Visser)

Het gaat hier om de vraag in hoeverre de notaris een hypotheekakte mag verlijden als hij weet (en ook ervoor heeft gewaarschuwd) dat het vestigen van de hypotheek kan leiden tot benadeling van andere schuldeisers.

Vier kinderen hebben vanwege het overlijden van hun moeder (nog niet opeisbare) vorderingen op hun vader uit hoofde van de ouderlijke boedelverdeling. Zij hebben ook vorderingen op hun vader vanwege schuldigerkenningen door vader (“schenkingen op papier”), die tijdens leven van de vader niet zijn uitgevoerd. Tot het vermogen van de vader en moeder behoorde vermogen in Zwitserland, dat niet is aangegeven bij de Belastingdienst. In 2010 maakt de vader voor het Zwitserse vermogen afspraken met de fiscus in het kader van de “inkeerregeling”. Aan vader wordt een naheffingsaanslag voor de vermogensrendementsheffing (“box 3”) opgelegd. Om aan de betalingsverplichting te voldoen leent de vader bij twee van zijn dochters elk € 175.000. De leningsovereenkomsten worden vastgelegd door de notaris, die ook de hypotheekakte verlijdt. Dit hypotheekrecht wordt verleend tot zekerheid voor een bedrag van € 750.000 en gevestigd op twee onroerende zaken die eigendom zijn van vader. Het hypotheekrecht wordt niet alleen gevestigd tot zekerheid voor de terugbetaling van de geldleningen, maar ook voor de betaling van al wat de vader als schuldenaar aan de zussen verschuldigd is of zal worden, de akte van schuldigerkenning en de akte waarin de erfdelen van de kinderen in de nalatenschap van moeder zijn vastgesteld.

Voorafgaand aan het passeren van de aktes heeft de notaris per brief aan de betrokken partijen in overweging gegeven de zekerheidstelling te beperken tot de schulden die ontstonden uit de geldleningsovereenkomsten. In…