Belang van de vennootschap, overname en algemeen belang

‘Het algemeen belang behoort (...) niet het doel, maar de - door de overheid getrokken - grens te zijn van het ondernemingsbeleid.’¹

Inleiding

1. Het thema van deze bijdrage luidt: belang van de vennootschap, overname en algemeen belang. Voordat ik mij richt op de factor ‘algemeen belang’ en de context van een ‘overname’, ga ik in op dat eerste element in de trits: het ‘belang van de vennootschap’, waarbij ik onder vennootschap versta een Nederlandse kapitaalvennootschap (een NV of BV). Ik bezie dit thema vanuit het perspectief van - het bestuur van - een dergelijke vennootschap, waaraan een onderneming is verbonden. Aan het slot van deze bijdrage volgt beantwoording van de centraal staande vraag of ik, bezien vanuit voornoemd thema, de hierboven geciteerde stelling van Boukema uit 1969 onderschrijf (spoiler alert: niet onverkort).

I. Terug naar de basis: doel en belang van de rechtspersoon...

2. Het fundamentele begrip ‘belang van de vennootschap’ is al decennia onderwerp van discussie, maar nog steeds omgeven met conceptuele onduidelijkheid. De wet verwijst naar dit begrip, onder meer in art. 2:129/239 lid 5 BW en art. 2:140/250 lid 2 BW als normatief richtsnoer voor bestuurders en commissarissen (mede verwijzend naar de met de vennootschap verbonden onderneming), zonder te expliciteren wat daarmee precies wordt bedoeld. Uit de wetsgeschiedenis valt die bedoeling ook niet goed te destilleren, wat zich mede laat verklaren doordat echt richtinggevende rechtspraak van de Hoge Raad tot voor kort ontbrak en de duiding ervan in de literatuur - waarin enkele ‘…