De betekenis van de nieuwe plaats van dienst regels in de btw voor het notariaat

1. Inleiding

Net zoals iedere belasting kent ook de btw regels voor de verdeling van heffingsbevoegdheid tussen landen. In de Europese btw zijn die regels geharmoniseerd. In een breder verband probeert de OESO momenteel te komen tot de invoering van internationale richtlijnen voor de verdeling van heffingsbevoegdheid voor consumptiebelastingen, zoals de btw.² Per 1 januari 2010 zijn de Europese regels voor de verdeling van heffingsbevoegdheid bij internationale dienstverlening ingrijpend gewijzigd. Met de aanpassing van de zogenoemde plaats van dienst regels is beoogd de btw-heffing ter zake van diensten meer te laten plaatsvinden daar waar de diensten worden verbruikt. Tevens is administratieve vereenvoudiging nagestreefd. De nieuwe plaats van dienst regels zijn ook van belang voor het notariaat. In deze bijdrage ga ik dan ook in op de betekenis van de nieuwe plaats van dienst regels voor het notariaat.

2. Nieuwe systematiek

Voor 1 januari 2010 gold voor de btw als hoofdregel dat diensten plaatsvonden in het land waar de dienstverlener was gevestigd.⁴ Op deze hoofdregel bestond een aantal uitzonderingen, zoals voor diensten met betrekking tot onroerende zaken en voor adviesdiensten aan bepaalde categorieën afnemers. Bij diensten met betrekking tot onroerende zaken was de plaats van dienst daar gelegen waar de onroerende zaak zich daadwerkelijk bevond.⁵ Adviesdiensten aan btw-ondernemers en aan niet btwondernemers die niet in de Europese Unie waren gevestigd, waren belastbaar in het land waar die afnemers gevestigd waren.⁶ De ondernemingsrechtelijke adviezen van een notaris aan btw-ondernemers in andere lidstaten waren dus belastbaar in de desbetreffende lidstaten. Om te voorkomen dat de notaris zich aldaar voor de btw moest registreren gold een zogenoemde verleggingsregeling.⁷ Op…