De stamadvocaat

In procedures die kunnen leiden tot gedwongen opname in de psychiatrie ontvangen mensen rechtsbijstand van een advocaat. Dit volgt uit de Wet Bopz en lijkt in de praktijk zo vanzelfsprekend. Een rapport dat op 27 augustus 2015 op de website van de Raad voor de Rechtsbijstand (verder: de Raad)¹ werd geplaatst gaat in op enkele bijzonderheden rond de rechtshulpverlening aan psychiatrische patiënten. Het rapport² werd geschreven door een studente van de Juridische Hogeschool te Tilburg, die in opdracht van de Raad onderzoek deed naar ‘de stamadvocaat’.

Voor wie – net als ik tot voor kort – nog nooit van het verschijnsel stamadvocaat heeft gehoord, zal ik de bevindingen uit het rapport hieronder kort weergeven, hier en daar aangevuld met wat wetenswaardigheden die niet in het onderzoeksrapport aan bod komen.

Reden voor het stellen van een onderzoeksvraag is dat de Raad vanaf 2013 bezig is de piketregelingen van vier rechtsgebieden³ te centraliseren en uniformeren. Bij deze exercitie liep de Raad er tegenaan dat in de Bopz-praktijk een fenomeen genaamd de ‘stamadvocaat’ is ontstaan. De vraag die de Raad aan de student-onderzoekster heeft gesteld, was hoe de stamadvocaat zich tot de wet verhoudt en of dit fenomeen bijdraagt aan kwalitatief optimale rechtsbijstand (waar de Raad naar streeft). De Raad zou als het even kan de uitkomsten van het onderzoek willen meewegen bij een toekomstig besluit over het al dan niet in ongewijzigde vorm laten voortbestaan van de ‘stamadvocatuur’.

Piket

Een piketregeling werkt doorgaans als volgt. Advocaten die voldoen aan inschrijfeisen van de Raad, worden ingedeeld op een rooster en wanneer deze advocaat dienst heeft, ontvangt hij…